Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
देहरादूनम्, 08 सितंबरमासः (हि.स.)। उत्तराखण्डे हिमनदसरोवरैः सम्भावितसंकटं न्यूनीकर्तुं तथा आपदाप्रबन्धनस्य सज्जतां सुदृढीकर्तुं चमोलीजनपदस्थस्य सरस्वतीतालस्य उत्तरकाशीजनपदस्थस्य केदारतालस्य च सर्वेक्षणाय विशेषज्ञदलम् मङ्गलवासरे प्रस्थितम्। आपदाप्रबन्धन-पुनर्वाससचिवः विनोदकुमारसुमनः उत्तराखण्डराज्यापदाप्रबन्धनप्राधिकरणात् दलं हरितध्वजं प्रदर्श्य प्रास्थापयत्। मुख्यमन्त्री पुष्करसिंहधामी तथा आपदाप्रबन्धन-पुनर्वासमन्त्री मदनकौशिकः अभियानाय विशेषज्ञदलं शुभकामनाः अर्पितवन्तौ।
मुख्यमन्त्री उक्तवान् यत् प्रदेशस्य संवेदनशीलानां हिमनदसरोवराणां व्यापकं सर्वेक्षणं वैज्ञानिकाध्ययनं च क्रियते। अस्य अन्तर्गतं सरोवराणां वर्तमानस्थितेः, जलस्तरस्य, आकारे जायमानानां परिवर्तनानां, समीपस्थभूभागस्य तथा सम्भावितजोखिमयुक्तक्षेत्राणां च मूल्याङ्कनं करिष्यते।
सः उक्तवान् यत् सम्भावितसंकटस्य स्थितौ प्रभावितक्षेत्रेभ्यः समये एव चेतावनीप्रेषणम् अत्यन्तं महत्त्वपूर्णम् अस्ति। अस्य कृते आधुनिकसंवेदकाः, जलस्तरमापकयन्त्राणि, सञ्चारप्रणाल्यः इत्यादयः आवश्यकाः तकनीकीसंसाधनाः उपलब्धाः करिष्यन्ते।
आपदाप्रबन्धनमन्त्री मदनकौशिकः उक्तवान् यत् हिमनदसरोवरैः सम्भावितायाः आपदायाः प्रभावं न्यूनीकर्तुं सुरक्षात्मकाः जोखिमन्यूनीकरणोपायाः च क्रियान्वीयन्ते। संवेदनशीलक्षेत्रेषु सुरक्षितनिर्गमनमार्गाणां निर्माणं, सम्भावितप्रभावितक्षेत्राणां चिह्नीकरणं, सञ्चारव्यवस्थायाः सुदृढीकरणं, स्थानीयचेतावनीतन्त्रस्य च विकासः क्रियते।
सचिवः विनोदकुमारसुमनः अवदत् यत् उत्तराखण्डे त्रयोदश हिमनदसरोवराणि संवेदनशीलश्रेण्यां चिह्नितानि सन्ति। एतेषु चतुर्णां सर्वेक्षणं सम्पन्नम् अस्ति, अवशिष्टानां च चरणबद्धरूपेण सर्वेक्षणं वैज्ञानिकाध्ययनं च क्रियते। अस्यैव क्रमस्य अन्तर्गतं सरस्वतीतालस्य केदारतालस्य च बैथीमेट्री-सर्वेक्षणं करिष्यते।
सः अवदत् यत् प्रायः पञ्चसहस्रसप्तशतमीटर-उन्नतौ स्थितस्य सरस्वतीतालस्य तथा प्रायः चतुःसहस्रसप्तशतपञ्चाशन्मीटर-उन्नतौ स्थितस्य केदारतालस्य सर्वेक्षणं कठिनभौगोलिकपरिस्थितिषु करिष्यते। सर्वेक्षणकाले उभयोः सरोवरयोः स्थितेः, जलस्तरस्य, सम्भावितसंकटकारकाणां तथा अधःप्रवाहक्षेत्रेषु सम्भावितप्रभावस्य च अध्ययनं करिष्यते।
अभियाने उत्तराखण्डराज्यापदाप्रबन्धनप्राधिकरणस्य, उत्तराखण्डभूस्खलनन्यूनीकरण-प्रबन्धनकेन्द्रस्य, बाबासाहेबपुरातत्त्वसंस्थानस्य लखनऊ, वाडियाहिमालयभूविज्ञानसंस्थानस्य, राष्ट्रियजलविज्ञानसंस्थानस्य रुड़की, राज्यापदाप्रतिक्रियाबलस्य, राष्ट्रियापदाप्रतिक्रियाबलस्य तथा नेहरूपर्वतारोहणसंस्थानस्य विशेषज्ञाः सम्मिलिताः सन्ति। विभिन्नसंस्थानानां विशेषज्ञाणां संयुक्तसहभागितया हिमनदसरोवराणां तेषां सम्भावितप्रभावाणां च बहुआयामी वैज्ञानिकमूल्याङ्कनं करिष्यते।
-----------------------
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani