मकर संक्रांति : काश्यां लक्षं श्रद्धालवः पुण्य सलिलायां गंगायां कृतम् आस्थायाम् अकरोत्, कृतं दानपुण्यम्
—निरंतरं द्वितीय दिने गंगा तटे दुर्लभ संयोगे स्नानाय युताः श्रद्धालवः,प्रातरारभ्य एव स्नान दानस्य शृंखला वाराणसी, 15 जनवरीमासः (हि.स.)। संस्कृतेन भाषान्तरणम् उत्तरप्रदेशस्य धार्मिकायां नगरी वाराणस्यां (काशीनगरे) मकरसङ्क्रान्तिपर्वणि निरन्तरं द्
वाराणसी में गंगा स्नान करते श्रद्धालु


वाराणसी में गंगा स्नान करते श्रद्धालु


वाराणसी में गंगा स्नान करते श्रद्धालु


—निरंतरं द्वितीय दिने गंगा तटे दुर्लभ संयोगे स्नानाय युताः श्रद्धालवः,प्रातरारभ्य एव स्नान दानस्य शृंखला

वाराणसी, 15 जनवरीमासः (हि.स.)। संस्कृतेन भाषान्तरणम्

उत्तरप्रदेशस्य धार्मिकायां नगरी वाराणस्यां (काशीनगरे) मकरसङ्क्रान्तिपर्वणि निरन्तरं द्वितीयदिने अपि गुरुवासरे लक्षशः श्रद्धालवः पतितपावन्यां गङ्गानद्यां आस्थायाः डुबकीं कृतवन्तः। दुर्लभे सर्वार्थसिद्धियोगे अमृतसिद्धियोगे च स्नानानन्तरं श्रद्धालवः गङ्गातटेषु उडदं, कृष्णतिलं च दानरूपेण अर्पितवन्तः। दानपुण्यस्य पश्चात् श्रद्धालवः श्रीकाशीविश्वनाथदरबारं सहित्य अन्येषु मन्दिरेषु अपि दर्शनार्थं गतवन्तः।

स्नानार्थिनां कारणात् दशाश्वमेधघाटात् आरभ्य गोदौलियापर्यन्तं प्रातःकालात् एव चहलपहलः आसीत्। अस्मिन् काले घाटेषु तथा च श्रीकाशीविश्वनाथमन्दिरपरिक्षेत्रे व्यापकाः सुरक्षाव्यवस्थाः कृताः आसन्। जलपुलिसेण सह एनडीआरएफ् दलस्य जवानाः घाटेषु सतर्काः दृश्यन्ते स्म, अधिकारीणः अपि बलसमेताः मार्गेषु निरन्तरं भ्रमणं कुर्वन्तः आसन्।

महास्नानपर्वणि गङ्गास्नानार्थं वाराणस्याः सहित्य पूर्वाञ्चलस्य ग्राम्याञ्चलेभ्यः आगताः महिलाः शिरसि गठरीं धारयित्वा निःपादं स्नानार्थं घाटेषु आगच्छन्ति स्म। नगरेभ्यः सह देशस्य अन्येभ्यः भागेभ्यः आगताः श्रद्धालवः अपि प्रातःकाले एव गङ्गाघाटान् प्राप्नुवन्ति स्म। स्नानध्यानदानपुण्यानां क्रमः निरन्तरं प्रवर्तते स्म।

गङ्गास्नानार्थं सर्वाधिकं जनसमूहं प्राचीनदशाश्वमेधघाटे, राजेन्द्रप्रसादघाटे, शीतलाघाटे, चगङ्गाघाटे, भैसासुरघाटे, खिड़कियाघाटे, अस्सीघाटे, राजघाटे, चेतसिंहकिलाघाटे च दृश्यते स्म। पर्वणि दशाश्वमेधमार्गे स्थितात् खिचड़ीबाबामन्दिरात् प्रसादरूपेण भक्तेभ्यः खिचड़ी वितरिता। जनाः उत्साहेन खिचड़ीप्रसादं गृहीत्वा ततः स्वगृहान् प्रति प्रस्थितवन्तः।

जिलायाः ग्राम्याञ्चले चौबेपुरे स्थितेषु गौराउपरवार, चन्द्रावती, परनापुर, रामपुर, सरसौल, बलुआघाटेषु अपि लक्षशः श्रद्धालवः गङ्गायां आस्थायाः डुबकीं कृतवन्तः। प्रातः चतुर्वादनानन्तरं एव गङ्गातटेभ्यः स्थिताः जनाः शीतं उपेक्ष्य आस्थायाः गोतां कर्तुं आरब्धवन्तः। दिवसस्य प्रगत्याः सह घट्टेषु निरन्तरं वर्धते स्म, या अपराह्णपर्यन्तं प्रवर्तिष्यते इति आसीत्। स्नानदानपुण्यानन्तरं ग्राम्याञ्चलस्य महिलाः गृहस्थोपयोगीनां वस्तूनां प्रचुरं क्रयविक्रयं कृतवन्त्यः।

उल्लेखनीयं यत् मकरसङ्क्रान्तिदिने भगवान् सूर्यः दक्षिणात् उत्तरदिशं प्रति गच्छति। अस्मादेव दिनात् सूर्यस्य उत्तरायणगमनात् स्नानपर्वणः महत्त्वं वर्धते। गतबुधवासरे चतुर्दशे जानेवारीदिने अपराह्णे त्रिवादनसप्तमिनिटे सूर्यदेवः मकरराशौ प्रवेशं कृतवान्। सूर्यसंक्रान्तेः अपराह्णकाले जातत्वात् पवित्रनदीषु स्नानं, दानं, धार्मिककर्माणि च कर्तुं परदिने पञ्चदशे जनवरीदिने अधिकं शुभं मन्यते स्म। अतः श्रद्धालवः निरन्तरं द्वितीयदिने अपि स्नानदानयोः पुण्यफलम् अलभन्त।

हिन्दुस्थान समाचार