Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नवदेहली, २४ जनवरीमासः (हि.स.)।
प्रख्यात-विचारकस्य लेखकस्य च पुरुषोत्तम-अग्रवालस्य नवीन-पुस्तकस्य ‘मजबूती का नाम महात्मा गांधी : अहिंसा, सत्य और धर्म’ इत्यस्य लोकार्पणं शनिवासरे इण्डिया-इण्टरनेशनल-सेण्टर (IIC) इत्यत्र सम्पन्नम्। राजकमल-प्रकाशनात् प्रकाशितेयं पुस्तिका महात्मानं गान्धिं “मजबूरी” इति न, अपि तु नैतिक-वैचारिक-दृढता-रूपेण अवगन्तुं प्रेरयति।
कार्यक्रमस्य आरम्भे राजकमल-प्रकाशन-समूहस्य अध्यक्षः अशोक-महेश्वरी अवदत् यत् राजकमल-प्रकाशनं निरन्तरं गान्धी-विचाराणां नूतन-सन्दर्भेषु अवबोधाय पुस्तकानां प्रकाशनं कुर्वन् अस्ति, अयं ग्रन्थः तस्यैव परम्परायाः एकां सशक्तां पक्षं प्रतिनिधयति।
तदनन्तरं सुप्रसिद्धा हिन्दुस्तानी-शास्त्रीय-गायिका शिवाङ्गिन्या भजन-गायनं प्रस्तुतम्। कार्यक्रमे महात्मा-गान्धेः पौत्रः वरिष्ठः राजनीतिक-विश्लेषकश्च राजमोहन-गान्धी चलचित्र-सन्देश-माध्यमेन अवदत् यत् आक्रमणानि, अपशब्दा:, गुटिकाः च नेहरूं न आह्वातुं शक्नुवन्ति, किन्तु देशं तस्य एकतां च अवश्यं क्षतिं प्रापयन्ति।
अनन्तरं कवि-चिन्तकः अशोक-वाजपेयी लेखकेन पुरुषोत्तम-अग्रवालेन सह संवादं कृतवान्। सः अवदत् यत् एषा पुस्तिका अस्माकं समयस्य आवाहानानां प्रत्यक्षं सम्बोधनं करोति। संवादे गान्धी-विचारः, अहिंसायाः वैचारिकी दृढता, धर्मस्य करुणायाश्च परस्पर-सम्बन्धः विस्तरेण चर्चितः।
लेखकः पुरुषोत्तम-अग्रवालः अवदत् यत् गान्धी अपरिभाष्यः न, अपि तु तपस्वी अस्ति। सः एतदपि रेखाङ्कितवान् यत् समाजः तपस्यायाः सम्मानं करोति, किन्तु तपस्विनः मूल्याङ्कनं तस्य नैतिक-आचरणस्य नैतिक-कसौट्यां एव कर्तव्यम्।
एषा पुस्तिका समकालीन-काले एकं महत्त्वपूर्णं बौद्धिक-हस्तक्षेपं रूपेण उपस्थिता, यदा देशः धर्मश्च हिंसया परिभाष्यते। सा गान्धिन: अहिंसा-सत्य-नैतिकता-तत्त्वानां प्रासङ्गिकतां नूतनतया पुनः रेखाङ्कयति।
हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता