इतिहास–पृष्ठेषु ०६ जनवरीः — १९८९ तमे वर्षे इन्दिरा–गान्धी–हत्या–प्रकरणस्य दोषिणः मृत्यु (फाँसी)–दण्डेन दण्डिताः
०६ जनवरी १९८९ इति दिनं भारतीय–इतिहासे अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं संवेदनशीलं च दिवसत्वेन अंकितम् अस्ति। अस्मिन्नेव दिने भारतस्य भूतपूर्व–प्रधानमन्त्रिण्याः इन्दिरा–गान्धिन: हत्या–प्रकरणे दोषिणौ सतवन्त–सिंहः तथा केहर–सिंहः मृत्युदण्डेन दण्डितौ अभवताम्। ए
सांकेतिक।


०६ जनवरी १९८९ इति दिनं भारतीय–इतिहासे अत्यन्तं महत्त्वपूर्णं संवेदनशीलं च दिवसत्वेन अंकितम् अस्ति। अस्मिन्नेव दिने भारतस्य भूतपूर्व–प्रधानमन्त्रिण्याः इन्दिरा–गान्धिन: हत्या–प्रकरणे दोषिणौ सतवन्त–सिंहः तथा केहर–सिंहः मृत्युदण्डेन दण्डितौ अभवताम्। एषा दण्ड–क्रिया तिहाड़–कारागारे सम्पन्ना, येन दीर्घकालीन–न्यायिक–प्रक्रियायाः समापनं जातम्।३१ अक्टूबर १९८४ तमे दिने प्रधानमन्त्री–आवासे इन्दिरा–गान्धी स्वकीयैः द्वाभ्यां सुरक्षाकर्मिभ्यां — सतवन्त–सिंहेन तथा बेअन्त–सिंहेन — गुटिकाप्रहारेण हता आसीत्। सा घटना तदा घटिता यदा इन्दिरा–गान्धी स्वावासात् बहिः निष्क्रामन्ती आसीत्। आक्रमणानन्तरं अन्यैः सुरक्षाकर्मिभिः बेअन्त–सिंहः घटनास्थले एव निहतः, सतवन्त–सिंहः तु गम्भीररूपेण आहतः सन् अनन्तरं गृहीत:।अनुसन्धानकाले ज्ञातं यत् अस्मिन् षड्यन्त्रे केहर–सिंहस्य अपि भूमिका आसीत्। दीर्घकालं श्रवणानन्तरं नैयायिकप्रक्रियायाश्च अनन्तरं न्यायालयेन सतवन्त–सिंहं तथा केहर–सिंहं दोषिणौ उद्घोष्य मृत्युदण्डः विधीयमानः ०६ जनवरी १९८९ तमे दिने कार्यान्वितः। एषा घटना भारतीय–लोकतन्त्रस्य इतिहासे एकः शोकपूर्णः अध्यायः इति स्मर्यते।

महत्वपूर्ण–घटनाचक्रम् (०६ जनवरीमास:)

• १६६४ — छत्रपति–शिवाजी–महाराजः सुरत–नगरे आक्रमणं कृतवान्।• १९२९ — मदर–टेरेसा उपेक्षित–दरिद्र–जनसेवायै भारतं प्रत्यागता।• १९४७ — भारतीय–राष्ट्रीय–कांग्रेस–समित्या भारत–विभाजनं स्वीकृतम्।• १९५० — ब्रिटेन–देशेन चीनस्य साम्यवादी–सर्वकारः मान्यता प्राप्ता।• १९७६ — चीने लोप–नोर–प्रदेशे परमाणु–परीक्षणं कृतम्।• १९८० — सप्तम–लोकसभा–निर्वाचने इन्दिरा–गान्धी–नेतृत्वे कांग्रेस–दलाय द्वितीयांश–बहुमतं प्राप्तम्।• १९८३ — आन्ध्र–प्रदेश–कर्नाटक–विधानसभा–निर्वाचनेषु कांग्रेस–दलं प्रथमवारं पराजितम्।• १९८९ — इन्दिरा–गान्धी–हत्या–प्रकरणे दोषिणौ सतवन्त–सिंहः केहर–सिंहश्च फाँसी–दण्डेन दण्डितौ।• २००२ — भारतसीमां प्रविष्टं पाकिस्तानी–चर–विमानं भारतस्य सेनया निहतम्।• २००२ — दक्षेस–शिखर–सम्मेलनं सम्पन्नम्।• २००२ — काठमाण्डू–घोषणापत्रे आतंकवाद–उन्मूलने बलं दत्तम्।• २००२— दिल्ली–घोषणापत्रे टोनी–ब्लेयर–अटल–बिहारी–वाजपेयी-इत्यनयोः हस्ताक्षरम्।• २००२ — बांग्लादेशस्य मुद्रातः शेख–मुजीबस्य चित्रम् अपसारितम्।• २००२ — संयुक्त–राज्य–अमेरीकायां विमान–भवन–संघट्टनम्।• २००३ — रूस–देशेन इराक–विषये अमेरिकाय सञ्चेतना प्रदत्ता।• २००७ — केदारनाथ–सिंहाय भारत–भारती–सम्मानं घोषितम्।• २००८ — राजीव–चन्द्रशेखरः फिक्की–अध्यक्षः नियुक्तः।• २००८ — अमेरीकायाः पश्चिम–तटीय–प्रदेशे भीषण–वायुवेग:।• २०१० — यमुना–बैंक–आनन्द–विहार–मेट्रो–सेवा आरब्धा।• २०१२ — दमिश्क–नगरे आत्मघाती–आक्रमणे २६ जनाः मृताः।

जन्म

• १८८३ — ख़लील–जिब्रानः — विश्वविख्यातः दार्शनिकः महाकविश्च।• १९१० — जी. एन. बालसुब्रमण्यम् — कर्नाटक–संगीतज्ञः।• १९१३ — एडवर्ड–गिरेकः — पोलैण्ड–देशस्य प्रथम–सचिवः।• १९१८ — भरत–व्यासः — विख्यातः गीतकारः।• १९२८ — विजय–तेन्दुलकरः — नाटककारः रंगमञ्चकर्मी च।• १९३२ — कमलेश्वरः — हिन्दी–साहित्यकारः।• १९४० — नरेन्द्र–कोहली — प्रसिद्धः लेखकः।• १९४९ — बाना–सिंहः — परमवीर–चक्र–सम्मानितः।• १९४९ — गुलाब–कोठारी — पत्रकारः प्रधान–सम्पादकः।• १९५१ — रवि–नाइकः — गोवा–प्रदेशस्य भूतपूर्व–मुख्यमन्त्री।• १९५७ — आमिर–रज़ा–हुसैनः — रंगमञ्च–अभिनेता निर्देशकश्च।• १९५९ — कपिल–देवः — भारतीय–क्रिकेट–दलस्य भूतपूर्व–नायक:।• १९६५ — जयराम–ठाकुरः — हिमाचल–प्रदेशस्य १३ तमः मुख्यमन्त्री।• १९६६ — ए.आर.रहमानः — ऑस्कर–पुरस्कार–प्राप्तः संगीतकारः।• १९७१ — मधु–कोडा — झारखण्ड–प्रदेशस्य भूतपूर्व–मुख्यमन्त्री।• १९९६ — किशन–श्रीकान्तः — चलचित्र–निर्देशकः अभिनेता च।

निधनानि

• १३१६ — अलाउद्दीन–खिलजी — खिलजी–वंशीयः सम्राट्।• १८४७ — त्यागराजः — कर्नाटक–संगीतस्य महान् आचार्यः।• १८५२ — लुईब्रेलः — ब्रेललिपेः निर्माता।• १८८५ — भारतेन्दुहरिश्चन्द्रः — आधुनिकहिन्दीसाहित्यस्य प्रवर्तकः।• १९५२ — अनिलबरनरायः — समाजवादीकार्यकर्ता।• १९७१ — पी.सी.सरकारः — विख्यातः ऐन्द्रजालिक:।• १९८७ — जयदेवः — संगीतकारः बाल–अभिनेता च।• २००८ — प्रमोदकरणसेठी — चिकित्सकः।• २००९ — ग़ुलाममोहम्मदशाहः — जम्मू–कश्मीरस्य भूतपूर्वमुख्यमन्त्री।• २०१७ — ओमपुरीः — हिन्दीचलचित्र–अभिनेता।• २०२० — मिनतीमिश्रा — ओडिसी–नृत्याङ्गना।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता