नवदिल्ली, १६ अक्टूबरमासः (हि.स.)। प्रधानमन्त्रिणः कौशलविकास-रोजगार-परिवर्तनयोजनायाः अन्तर्गतं महाराष्ट्रे, ओडिशायां तथा जम्मू-कश्मीरे पञ्च औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानसमूहानाम् आधुनिकीकरणाय १,१९४.९२ कोटि-रूप्यकाणां निवेशः स्वीकृतः। कौशल-विकास-उद्यमशीलतामन्त्रालयस्य सचिवायाः देवश्री मुखर्जी-महोदयायाः अध्यक्षतायां सम्पन्नायां योजनायाः षष्ठ्यां राष्ट्रियसञ्चालनसमित्याः सभायाम् एषः निर्णयः गृहीतः। एताभिः स्वीकृतिभिः सह पीएम-सेतुयोजनायाः अन्तर्गतं स्वीकृतस्य कुलनिवेशस्य राशिः ३,६८७ कोटि-रूप्यकाणि अभवत्।

योजनायाः अन्तर्गतं टाटा स्टील फाउण्डेशन, बीवीजी इण्डिया, बेलराइज इण्डस्ट्रीज, ईगल इन्फ्रा इण्डिया तथा इन्दरदीप इन्फ्रा इण्डिया इत्येताः संस्थाः पञ्च औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानसमूहानां आधुनिकीकरणे सहभागित्वं करिष्यन्ति। औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानानि आधुनिकानि, उद्योगानाम् आवश्यकतानु-कूलानि तथा भविष्यस्य आव्हानानां सम्मुखीकरणाय सज्जानि कौशल-प्रशिक्षणकेन्द्राणि कर्तुम् अस्याः योजनायाः उद्देश्यम् अस्ति।

सभायां कौशलविकास-उद्यमशीलता-मन्त्रालयस्य अपरसचिवः निरञ्जन-कुमार-सुधांशुः, संयुक्तसचिवा मानसी सहाय ठाकुर इत्यादयः वरिष्ठाधिकारिणः उपस्थिताः आसन्। तदतिरिक्तं प्रशिक्षण-महानिदेशालयस्य , राज्यसर्वकाराणां, केन्द्रशासितप्रदेशानां, औद्योगिक-सहभागिनां तथा बहुपक्षीय-विकास-धनागाराणां प्रतिनिधयः अपि सभायां भागं गृहीतवन्तः।

राष्ट्रियसञ्चालनसमितिः ओडिशायाः कटक-औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थान-समूहस्य कृते २४०.५० कोटिरूप्यकाणां निवेशं स्वीकृतवती। अस्य आधुनिकीकरणं टाटा स्टील फाउण्डेशन इत्यनेन सह भागित्वेन क्रियान्वितं भविष्यति। अस्मिन् समूहे कटकस्थं राजकीयम् औद्योगिक-प्रशिक्षण-संस्थानं मुख्यसंस्थानरूपेण विकसितं भविष्यति। चौद्वार, पारादीप, जाजपुर तथा ढेंकनालस्थाः राजकीयाः औद्योगिक-प्रशिक्षणसंस्थाः तस्य सहायक-संस्थानानि भविष्यन्ति।

महाराष्ट्रस्य पुणे-औद्योगिकप्रशिक्षण-संस्थानसमूहस्य कृते २४१ कोटिरूप्यकाणि स्वीकृतानि। अस्य कार्यान्वयनं बीवीजी इण्डिया लिमिटेड् तथा बीवीजी फाउण्डेशन इत्येताभ्यां संस्थाभ्यां सहकारेण भविष्यति। पुणेनगरस्य औंधस्थं राजकीयम् औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानं मुख्यसंस्थानं भविष्यति। औंधस्थं महिलानाम् औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानम्, पिम्परी-चिञ्चवड्, खेड़ तथा मुलशीस्थाः राजकीयाः औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थाः अस्मिन् समूहे सम्बद्धाः भविष्यन्ति।

एवमेव महाराष्ट्रस्य छत्रपति-सम्भाजीनगर-औद्योगिकप्रशिक्षण-संस्थानसमूहस्य आधुनिकीकरणाय बेलराइज इण्डस्ट्रीज लिमिटेड् इत्यया संस्थया सह भागित्वेन २३८.०१ कोटिरूप्यकाणि स्वीकृतानि। अस्मिन् समूहे छत्रपति-सम्भाजीनगरस्थं राज-कीयम् औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानं मुख्य-संस्थानं भविष्यति। पैठण, खुल्ताबाद, फुलम्बरी तथा गंगापुरस्थाः राजकीयाः औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थाः सहायकसंस्थानरूपेण कार्यं करिष्यन्ति।

जम्मू-औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानसमूहस्य कृते ईगल इन्फ्रा इण्डिया लिमिटेड् इत्यया संस्थया सह भागित्वेन २४० कोटिरूप्यकाणि स्वीकृतानि। अत्र जम्मूस्थं राजकीयम् औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानं मुख्यसंस्थानं भविष्यति। आरएस पुरा, नौशेरा, साम्बा तथा कठुआस्थाः राजकीयाः औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थाः सहायकसंस्थानानि भविष्यन्ति।

श्रीनगर-औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थान-समूहस्य आधुनिकीकरणाय इन्दरदीप इन्फ्रा इण्डिया लिमिटेड् इत्यया संस्थया सह भागित्वेन २३५.४१ कोटिरूप्यकाणि स्वीकृतानि। अस्मिन् समूहे श्रीनगरस्थं राजकीयम् औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थानं मुख्यसंस्थानं भविष्यति। गान्देरबल, कंगन, बडगाम तथा चरार-ए-शरीफस्थाः राजकीयाः औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्थाः सहायकसंस्थानरूपेण सम्बद्धाः भविष्यन्ति।

मन्त्रालयस्य सचिवा देवश्री मुखर्जी अवदत् यत् राष्ट्रियसञ्चालनसमित्या प्रदत्ताः स्वीकृतयः पीएम-सेतुयोजनायाः कार्या-न्वयनदिशि महत्त्वपूर्णं पदम् अस्ति। एताभिः स्वीकृतिभिः औद्योगिकप्रशिक्षण-संस्थानानां सुदृढीकरणे, प्रशिक्षणस्य गुणवत्तासुधारणे तथा उद्योगानां सह-भागितावर्धने च सहायता भविष्यति। सा क्लस्टरसमूहान् आईएसओ-प्रमाणपत्र-प्राप्त्यर्थं प्रयत्नं कर्तुं तथा स्वीकृतकार्य-योजनासु न्यूनातिन्यूनम् एकं वर्ल्डस्किल्स-मानकानुरूपं व्यवसायक्षेत्रं वा कौशलक्षेत्रं वा समावेशयितुं प्रोत्साहितवती।

सा अवदत् यत् युवभ्यः उत्तमं कौशलप्रशिक्षणं प्रदातुं तेषां कृते च रोजगारावसरान् वर्धयितुं सर्वकारस्य उद्देश्यम् अस्ति। जम्मू-कश्मीरे प्राप्तां प्रगतिम् उत्साहवर्धिनीं वर्णयन्ती सा अवदत् यत् एषा प्रगतिः तत्रत्येभ्यः युवभ्यः कौशलविकासस्य अवसरानां च सुदृढीकरणे सर्वकारस्य प्रतिबद्धतां दर्शयति।

योजनायाः अन्तर्गतं स्वीकृतासु परियोजनासु प्रशिक्षणार्थम् आधुनिक-मूलभूतसंरचनायाः विकासः, उद्योगानाम् आवश्यकतानुसारं नवीन-पाठ्यक्रमाणाम् आरम्भः, प्रशिक्षकाणां क्षमतावर्धनं तथा उद्योगैः सह प्रशिक्षणसंस्थानानां सम्बन्ध-सुदृढीकरणं च अन्तर्भवति। एतद्वारा युवभ्यः रोजगारोपयोगीनां कौशलानां प्रदानाय विशेषं ध्यानं दीयते।

सभायां पीएम-सेतुयोजनायाः द्वितीय-घटकस्य अन्तर्गतं प्रशिक्षकप्रशिक्षण-कार्यक्रमस्य प्रगतेः अपि समीक्षा कृता। अस्य घटकस्य उद्देश्यम् अस्ति यत् तकनीकीज्ञानयुक्तानां आधुनिकशिक्षण-कौशलसम्पन्नानां च प्रशिक्षकाणां सुदृढं समूहं निर्मीयेत। मन्त्रालयस्य अनुसारम्, अक्टोबरमासस्य २०२६ पर्यन्तं राष्ट्रियकौशलप्रशिक्षणसंस्थानानां माध्यमेन अस्य कार्यक्रमस्य अन्तर्गतं ३,७४४ प्रशिक्षकाः प्रशिक्षणं प्राप्तवन्तः।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan