मातुः अङ्गारमोत्याः मन्दिरे हवनपूजनेन सह पारम्परिकरीतीनां निर्वहणम्, विशाल-भण्डारे समागताः श्रद्धालवः

देववाद्यैः, देवागमनेन सिरहाणः च सान्निध्ये सम्पन्नानि धार्मिकानुष्ठानानि, भक्तिभावेन परिपूर्णं मन्दिरपरिसरम्

धमतरी, १८ अक्टोबरमासः (हि.स.)। नवरात्रेः पावनावसरे रविवासरे गङ्गरेलस्थे आदिशक्तिमातुः अङ्गार-मोत्याः मन्दिरे हवनपूजनेन सह आदिवासीसमाजस्य पारम्परिकरीतीनां विधिपूर्वकं निर्वहणं कृतम्। पारम्परिक-देववाद्यैः, देवागमनेन सिरहाणः च सान्निध्ये सम्पन्नैः धार्मिकानुष्ठानैः मन्दिरपरिसरः भक्तिभावेन परिपूर्णः अभवत्। पण्डितेन विधिविधानपूर्वकं हवनपूजनं कारितम्। पारम्परिक-परम्पराणां माध्यमेन क्षेत्रस्य धार्मिक-सांस्कृतिकपरम्परायाः दृश्यम् अपि दृष्टम्।

मातुः अङ्गारमोत्याः दर्शनार्थं पूजार्चनार्थं च दूरदूरस्थानेभ्यः बहुसङ्ख्यकाः श्रद्धालवः आगतवन्तः। हवनपूजनकाले श्रद्धालुभिः मातरं प्रति स्वश्रद्धा प्रकटयद्भिः परिवारस्य सुखसमृद्धेः कल्याणस्य च कामना कृता। अस्मिन् क्षेत्रे मातुः अङ्गारमोत्याः प्रति जनानां प्रगाढा श्रद्धा अस्ति। नवरात्रकाले अत्र बहुसङ्ख्यकाः भक्ताः मनोकामनाज्योतिं प्रज्वालयितुं मातुः आशीर्वादं प्राप्तुं च आगच्छन्ति। धार्मिकानुष्ठानेषु पारम्परिकदेववाद्यैः देवागमनेन च विशेषम् आकर्षणम् उत्पन्नम्। सिरहाणः सान्निध्ये आदिवासी-समाजस्य परम्पराणां निर्वहणं कृतम्, येन धार्मिकायोजने लोकसंस्कृतेः श्रद्धायाश्च अद्भुतः सङ्गमः दृष्टः। अनुष्ठानानां समाप्त्यनन्तरं विशालभण्डारस्य आयोजनं कृतम्। तत्र बहुसङ्ख्यकाः श्रद्धालवः सम्मिल्य प्रसादं गृहीतवन्तः। भण्डारः रात्रेः विलम्बितसमयपर्यन्तं प्राचलत् तथा च श्रद्धालूनाम् आगमनं निर्गमनं च निरन्तरम् अभवत्।

अस्मिन् अवसरे न्यासस्य जीवराखनमरई, माधवसिंहठाकुरः, होरा, दाऊकृष्ण-कुमारगुप्तः, ढालूरामध्रुवः, देवानन्दनेतामः, ओंकारनेतामः, डॉ. एस्. ठाकुरः, शिवचरण-नेतामः, हेमलालठाकुरः, कोमलसिंह-ठाकुरः, नरोत्तमसिंहठाकुरः, ईश्वरनेतामः, तुकाराममरकामः, मनराखनठाकुरः, उदयनेतामः, गणेश्वरध्रुवः, ललितठाकुरः, नारायणसिंहध्रुवः, ठाकुर-रामनेतामः, जयपालठाकुरः, नन्दाध्रुवः, शशिध्रुवः, भगतउईके, शत्रुघ्ननेतामः, गणेशध्रुवः, ईश्वरीनेतामः, शेषनेतामः, प्रेमलालसिन्हा, शिवकुञ्जामः, अर्जुनकोर्रामः, मानसिंह-मरकामः, हरि-नेतामः, घनश्यामनेतामः, भानसिंहनेतामः, रामेश्वरमरकामः, वेद-प्रकाशध्रुवः, तीजेन्द्र-कुञ्जामः, कृष्णा-मरकामः, हेमन्तध्रुवः, बण्टीमरकामः, नरेन्द्रनेतामः, रोशन-मरकामः, सोहनध्रुवः इत्यादयः बहु-सङ्ख्यकाः श्रद्धालवः उपस्थिताः आसन्।

अन्येषु देवीमन्दिरेष्वपि हवनपूजनम्

नगरस्य आराध्यदेव्याः मातुः विन्ध्य-वासिन्याः मन्दिरे अन्येषु देवीमन्दिरेषु च हवनपूजनम् अभवत्। श्रद्धालवः रात्रेः विलम्बितसमयपर्यन्तं दर्शनपूजनार्थं मन्दिराणि आगच्छन्ति स्म।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan