- भारतीयोच्चायुक्तया डॉ. शिल्पका अम्बुले इत्यनया मण्डपस्य उद्घाटनम् कृतम्।

भोपालम् / सिङ्गापुरम्, २१ अक्टोबरमासः (हि.स.)। मध्यप्रदेशः स्वकीयया ऐतिहासिकविरासतया, वन्यजीवसम्पदा, आध्यात्मिकस्थलैः विशिष्टभोजनपरम्परया च अन्तरराष्ट्रीयपर्यटनविपण्यां स्वकीयां पहुँचं वर्धयितुं सज्जः अस्ति। सिङ्गापुरे आयोजिते ‘आईटीबी एशिया २०२६’ इति पर्यटनव्यापारप्रदर्शने प्रदेशस्य मण्डपः विदेशप्रतिनिधीनां, यात्रासेवाप्रदायकसंस्थानां पर्यटनव्यवसायिनां च आकर्षणस्य केन्द्रम् अभवत्।

वस्तुतः आभासीयवास्तविकताप्रौद्योगिक्याः (वीआर) माध्यमेन पर्यटनस्थलानाम् आभासीम् अनुभूतिं प्रदातुं, भौगोलिकसूचकाङ्कयुक्तानां (जीआई) क्षेत्रीयव्यञ्जनानां प्रदर्शनं कर्तुं तथा च व्यवसायिभिः सह प्रत्यक्षोपवेशनानि आयोजयितुं च अस्योपक्रमस्य प्रमुखाः आकर्षणाः सन्ति। मध्यप्रदेशं अन्तरराष्ट्रीययात्रापुटेषु स्थानं प्रदातुं, नवीनव्यावसायिकसम्बन्धान् विकसितुं तथा च पर्यटननिवेशस्य सम्भावनाः विस्तारितुं च अस्य प्रमुखम् उद्देश्यम् अस्ति।

सिङ्गापुरस्य मरीना बे सैण्ड्स् इत्यत्र स्थिते सैण्ड्स् एक्स्पो एण्ड् कन्वेन्शन् सेण्टर् इति प्रदर्शनीसम्मेलनकेन्द्रे मङ्गलवासरे भारतीयोच्चायुक्तया डॉ. शिल्पका अम्बुले इत्यनया मध्यप्रदेशस्य मण्डपस्य उद्घाटनं कृतम्। अस्मिन् अवसरे प्रदेशस्य पर्यटनसचिवः मध्यप्रदेशपर्यटनमण्डलस्य प्रबन्धसञ्चालकश्च डॉ. इलैयाराजा टी. इत्यादयः विभागीयाधिकारिणः वैश्विकपर्यटनक्षेत्रेण सम्बद्धाः प्रतिनिधयश्च उपस्थिताः आसन्। त्रिदिवसीयः अयं कार्यक्रमः अक्टोबरमासस्य २३ दिनाङ्कपर्यन्तं प्रचलिष्यति।

विरासतायाः वन्यजीवेभ्यः यावत् प्रदेशस्य विशिष्टपरिचयः

मध्यप्रदेशस्य मण्डपे ऐतिहासिकस्मारकाणां, सांस्कृतिकवैविध्यस्य, राष्ट्रियविपिनानां, वन्यजीवानां, आध्यात्मिकपर्यटनस्य, स्वास्थ्यकल्याणपर्यटनस्य तथा सततपर्यटनस्य च विशेषतया प्रदर्शनं क्रियते। आभासीयवास्तविकताप्रौद्योगिक्याः माध्यमेन विदेशागताः प्रदेशस्य प्रमुखपर्यटनस्थलानाम् आभासीम् अनुभूतिं प्राप्नुवन्ति। एतत् प्रदर्शनं सम्भावितयात्रिकान् पर्यटनस्थलानां विशेषताभिः परिचाययितुं यात्रायोजनायै च प्रेरयितुं माध्यमं भवति।

प्रदेशस्य परिचयेन सम्बद्धाः स्थानीयभोजनविशेषाः अपि विदेशागतानाम् आकर्षणार्थं प्रयुक्ताः सन्ति। मुरैनायाः गजक् तथा रतलामस्य सेव इत्यादीनां भौगोलिकसूचकाङ्केन (जीआई) सम्मानितानां उत्पादानां माध्यमेन मध्यप्रदेशस्य खाद्यपरम्परा अन्तरराष्ट्रीयमञ्चे प्रदर्श्यते। अनेन पर्यटनस्य सह स्थानीयोत्पादानां परिचयं वर्धयितुं क्षेत्रीयव्यापाराय नवीनावसरान् विकसितुं च सम्भावनाः वर्धन्ते।

व्यावसायिकोपवेशनैः व्यापारविस्तारस्य सज्जता

आईटीबी एशिया इत्यस्मिन् प्रदर्शने मध्यप्रदेशपर्यटनमण्डलस्य दलं सिङ्गापुरस्य दक्षिणपूर्व एशियायाश्च भ्रमणप्रबन्धकैः, यात्राभिकर्तृभिः निवेशकैश्च सह व्यवसायतः व्यवसायं प्रति (बीटूबी) इति प्रत्यक्षोपवेशनानि करोति। एतेषाम् उपवेशनानां प्रमुखम् उद्देश्यम् अस्ति यत् प्रदेशस्य पर्यटनस्थलानि विदेशीययात्राकार्यक्रमेषु पर्यटनपुटेषु च समाविष्टानि भवेयुः। आतिथ्यसेवासु, पर्यटननिवेशे व्यावसायिकसहकारितायाः नवीनावसरानां अन्वेषणे च विशेषं ध्यानं दीयते।

दक्षिणपूर्व एशियायाः पर्यटनव्यवसायिभिः सह साझेदारीद्वारा मध्यप्रदेशः विदेशीययात्रिकानां समीपं प्राप्तुं नवीनं माध्यमं प्राप्स्यति। एतेभ्यः उपवेशनेभ्यः पर्यटकानां रुचीनां, अनुभूतिप्रधानपर्यटनस्य मागस्य सम्भावितनिवेशक्षेत्राणां च अवगमने अपि सहायता भविष्यति। एतदाधारेण भविष्यस्य विपणनरणनीतिः यात्रापुटानि च अधिकप्रभावीरीत्या निर्मातुं शक्यन्ते।

यात्राव्यापारप्रदर्शनात् अन्तरराष्ट्रीयमञ्चपर्यन्तम्

प्रदेशस्य अयं प्रयासः भोपालनगरे आयोजितस्य ‘मध्यप्रदेश ट्रैवल मार्ट २०२५’ इत्यस्य माध्यमेन प्रारब्धानां व्यापकपर्यटनव्यावसायिकप्रयासानां अग्रिमः चरणः अस्ति। यात्राव्यापारप्रदर्शने घरेलू-अन्तरराष्ट्रीयक्रेतॄन्, पर्यटनव्यवसायिनः निवेशकांश्च एकस्मिन् मञ्चे समानेतुं प्रयत्नः कृतः आसीत्। विरासतपर्यटनस्य, वन्यजीवानां, पारिस्थितिकपर्यटनस्य, ग्रामीणपर्यटनस्य, साहसिकक्रियाकलापानां, चलचित्रपर्यटनस्य निवेशसम्भावनानां च विशेषतया प्रदर्शनं कृतम् आसीत्। अङ्कीयप्रचारः, पर्यटनक्षेत्रे प्रभावं जनयतां व्यक्तीनां सहभागिता तथा अन्यराज्यैः सह पर्यटनमार्गाणां विकासः अपि एतस्याः रणनीतेः भागः आसीत्।

वैश्विकप्रतिस्पर्धायां प्रौद्योगिक्याः भूमिका

अन्तरराष्ट्रीयपर्यटनविपण्यां अधुना प्रचारस्य केन्द्रं केवलं पर्यटनस्थलानां सूचना प्रदातुम् एव नास्ति, अपितु यात्रिकान् तेषाम् अनुभूत्या सह सम्बद्धान् कर्तुमपि अस्ति। आईटीबी एशिया २०२६ इत्यस्मिन् प्रदर्शने अनुभूतिप्रधानपर्यटनस्य, स्वास्थ्यकल्याणपर्यटनस्य, विलासपर्यटनस्य तथा सततपर्यटनस्य च विशेषं महत्त्वं दीयते। अस्य आयोजनस्य व्यावसायिकस्वरूपे अन्तरराष्ट्रीयक्रेतॄणां प्रदर्शकाणां च सम्पर्काय पूर्वनिर्धारितोपवेशनानां च महत्त्वं वर्तते।

ऑस्ट्रेलियादेशः पर्यटनप्रचारे ३६० अंशीयदृश्यचित्राणां आभासीयवास्तविकतायाश्च माध्यमेन स्वकीयानां समुद्रतटानां प्राकृतिकाकर्षणानां च आभासीम् अनुभूतिं प्रदत्तवान्। आर्थिकसहकारितायाः विकासाय कार्यं कुर्वत्या आर्थिकसहकारितायाः विकासार्थं स्थापितया आर्थिकसहकारितायाः विकाससङ्घटनया (ओईसीडी) प्रकाशिते एकस्मिन् अध्ययने अस्य अभियानस्य प्रारम्भिकेषु मासेषु एककोट्यधिकानि दृश्यावलोकनानि तथा Australia.com इति जालपुटे सहभागितायां ६४ प्रतिशतं वृद्धिः अभिलिखिता इति उल्लिखितम् अस्ति। कतारदेशः अपि अन्तरराष्ट्रीयपर्यटनकार्यक्रमेषु अङ्कीयप्रस्तुतीनां माध्यमेन स्वकीयां संस्कृतिं प्राकृतिकदृश्यानि च प्रदर्शितवान्। मध्यप्रदेशस्य आभासीयवास्तविकताप्रदर्शनं, स्थानीयव्यञ्जनानां प्रस्तुतीकरणं व्यावसायिकोपवेशनेषु च बलप्रदानम् एतस्य वैश्विकपरिवर्तनस्य अनुरूपम् अस्ति।

अधुना सिङ्गापुरे प्रदेशस्य सहभागितायाः वास्तविकं परिणामं तेन निर्धारितं भविष्यति यत् कियन्तः विदेशीयभ्रमणप्रबन्धकाः मध्यप्रदेशं स्वकीयेषु यात्रापुटेषु समावेशयन्ति, कियत्यः व्यावसायिकसाझेदारिताः अग्रे वर्धन्ते तथा च विदेशीयपर्यटकानां सङ्ख्यायां कियती वृद्धिः भवति। एतदर्थं उत्तमविमानसम्पर्कः, बहुभाषीयपर्यटकसहायता, गुणवत्तापूर्णानि आवासस्थानानि, सुरक्षितं परिवहनं पर्यटनस्थलेषु च सुगमयात्राव्यवस्था अपि आवश्यकी भविष्यति।

मध्यप्रदेशस्य समीपे इतिहासस्य, प्रकृतेः, आध्यात्मिकतायाः, वन्यजीवानां स्थानीयभोजनपरम्परायाश्च विविधः समन्वयः अस्ति। सिङ्गापुरस्य अयं मञ्चः अस्याः विरासतायाः वैश्विकक्रेतॄन् प्रति प्रसारणस्य महत्त्वपूर्णम् अवसरं प्रददाति।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani