Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
इलाहाबाद-विश्वविद्यालयस्य भूगोल-विभागे व्याख्यानम्, भूमि-उपयोगतः नगर-नियोजनं यावत् कथितं योगदानम्
प्रयागराजः, २६ अक्टूबरमासः (हि.स.)। भूम्युपयोगे, प्राकृतिक-संसाधनानां प्रबन्धने, नगर-नियोजनायां, कृषौ, औद्योगिक-विकासे, ग्रामीण-नियोजनायां च सदृशेषु महत्त्वपूर्णेषु क्षेत्रेषु भूगोलविदां भूमिका उपेक्षितुं न शक्यते। देशस्य विकासे नियोजने च भूगोल-विशारदानां महत्त्वपूर्णं योगदानम् अस्ति। एतानि वचनानि वरिष्ठेन भूगोलविदा पाटलिपुत्र-विश्वविद्यालयस्य सेवानिवृत्तेन प्राध्यापकेन देवेन्द्रप्रतापसिंहेन इलाहाबाद-विश्वविद्यालयस्य भूगोल-विभागे आयोजिते व्याख्याने उक्तानि।
‘राष्ट्र-निर्माणे भूगोलविदां भूमिका’ इति विषये आयोजिते व्याख्याने प्रो. सिंहः अवदत् यत् देशस्य विविविधेषु सर्वकारीय-विभागेषु भूगोलविद्भिः महती भूमिका निर्व्यूढा। कस्यापि क्षेत्रस्य समुचित-विकासाय तत्रत्यानां भौगोलिकीनां परिस्थितीनाम्, उपलब्ध-संसाधनानां, जनसङ्ख्यायाश्च आवश्यकतानाम् अवगमनम् आवश्यकं वर्तते। भूगोलस्य ज्ञानं विकास-योजनाः प्रभावतीः विधातुं संसाधनानां च उत्कृष्टतरे उपयोगे साहाय्यं करोति।
प्रो. देवेन्द्रप्रतापसिंहः ‘मेकर्स ऑफ् इण्डियन् ज्यॉग्राफी’ इत्यस्य संस्थापकः अस्ति। सः स्वव्याख्याने राष्ट्रनिर्माणस्य प्रक्रियायां भूगोलस्य व्यावहारिक-महत्त्वे प्रकाशं प्राक्षिपत्। सः न्यवेदयत् यत् भूगोलं केवलं पृथिव्याः स्थानानां च अध्ययने सीमितं नास्ति, अपि तु विकास-योजनानां निर्माणे तासां क्रियान्वयने चापि अस्य महत्त्वपूर्णा भूमिका वर्तते।
शोधच्छात्रैः शिक्षकैश्च गृहीतः भागः
व्याख्याने महत्यां सङ्ख्यायां शोधच्छात्राः शिक्षकाश्च भागम् अगृह्णन्। कार्यक्रमस्य संयोजकः भूगोल-विभागाध्यक्षः प्रो. ए.आर्. सिद्दीकी आसीत्। सह-संयोजकः प्रो. अश्वजीतचौधरी तथा संयोजिका डॉ. आरतीकुमारी चास्ताम्। कार्यक्रमस्य सञ्चालनं प्रो. ए.आर्. सिद्दीकी अकरोत्, यदा तु धन्यवाद-ज्ञापनं डॉ. आरतीकुमार्या प्रस्तुतम्।
Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani