— भोपालस्य राज्यस्तरीये गोपालक-सम्मेलने केन्द्रीयगृहमन्त्री, मध्यप्रदेशाय दत्तानि अनेकानि उपहाराणि

भोपालम्, ३ अक्टोबरमासः (हि.स.)। केन्द्रीयसहकारितामन्त्री गृहमन्त्री च अमितशाहः अवदत् यत् पशुधनं दुग्धोत्पादनं च देशस्य कृषकाणां गोवंशपालकानां च समृद्धेः प्रमुखम् आधारम् अस्ति। यावत् पशुधनं भविष्यति, तावती एव समृद्धिः भविष्यति। देशस्य कृषकाणां पशुपालकानां च आर्थिकसमृद्धिरेव अस्माकं लक्ष्यं अस्ति। पशुधनात् दुग्धोत्पादनं भवति, दुग्धोत्पादनेन च गोपालकानां गृहेषु समृद्धिः आगच्छति।

केन्द्रीयमन्त्री शाहः शनिवासरे मध्यप्रदेशस्य भोपालनगरे भेल-दशहराक्रीडाङ्गणे आयोजिते विशाल-राज्यस्तरीये गोपालकसम्मेलने सम्बोधनं कुर्वन् आसीत्। सः अवदत् यत् दुग्धोत्पादनं कृषकाणां पशुपालकानां च आयस्य महत्त्वपूर्णं साधनम् अस्ति। केन्द्रसर्वकारः देशे दुग्धोत्पादनं द्रुतगत्या वर्धयितुं पशुपालकेभ्यः विविधप्रकारस्य सहाय्यम् अपि प्रददाति।

शाहः अवदत् यत् भोपालनगरे आयोजितमिदं विशालं गोपालकसम्मेलनं मध्यप्रदेशे प्रवर्तमानायाः श्वेतक्रान्तेः शुभसङ्केतः अस्ति। सः अवदत् यत् मुख्यमन्त्री डॉ. मोहनयादवः स्वयम् एकः गोपालकः अस्ति। तस्य नेतृत्वे मध्यप्रदेशः सम्पूर्णे देशे दुग्धोत्पादनक्षेत्रे द्रुतगत्या अग्रे सरति। सः प्रदेशस्य सर्वेभ्यः गोपालकेभ्यः मध्यप्रदेशे प्रतिदिनं ५० लक्षलीटर-दुग्धोत्पादनस्य महत् लक्ष्यं स्वीकृत्य अग्रे गन्तुम् आह्वानं कुर्वन् अवदत् यत् सर्वे मिलित्वा एकत्र अग्रे गमिष्यन्ति चेत् एव एतत् लक्ष्यं प्राप्तुं शक्यते।

प्रदेशाय दत्तानि अनेकानि उपहाराणि

‘सहकारेण समृद्धिः’ इति विषयवस्तुनि आधारिते राज्यस्तरीये सम्मेलने केन्द्रीयमन्त्रिणा शाहेन उज्जयिन्यां २५५ कोटिरुप्यकाणां व्ययेन निर्मीयमाणस्य प्रतिदिनं ३ लक्षलीटरक्षमतायुक्तस्य दुग्धप्रसंस्करणसंयन्त्रस्य अङ्कीय-भूमिपूजनं कृतम्। सः भोपालनगरे १६.५० कोटिरुप्यकाणां व्ययेन नव-निर्मितस्य प्रतिदिनं ४० सहस्रलीटरक्षमतायुक्तस्य किण्वितपदार्थदुग्धसंयन्त्रस्य, भोपालनगरे एव १२.४२ कोटिरुप्यकाणां व्ययेन नवनिर्मितस्य राज्यस्तरीय-केन्द्रीय-गुणवत्ता-प्रयोगशालायाः तथा शिवपुरीजनपदे ६.५० कोटि-रुप्यकाणां व्ययेन लघुदुग्धसंयन्त्रस्य सुदृढीकरण-कार्यस्य च लोकार्पणं कृतवान्।

सः सम्मेलने भोपाल-इन्दौर-दुग्ध-सङ्घाभ्यां सम्बद्धेभ्यः पशुपालक-सदस्येभ्यः १५.१० कोटिरुप्यकाणां लाभांशराशिं तथा प्रदेशस्य गोशालाभ्यः गोवंशसंरक्षणाय आहारादीनां व्यवस्थायै ८८ कोटिरुप्यकाणां सहाय्यराशिं च एकेन क्लिक-मात्रेण अन्तरितवान्। केन्द्रीय-गृहमन्त्री शाहः मञ्चात् ५ गोपालक-भगिनीभ्यः तथा सर्वाधिकदुग्धोत्पादनं कुर्वत्याः समित्याः सदस्येभ्यः प्रशस्तिपत्रं प्रदाय सम्मानितवान्। तदनन्तरं २ पशुपालकेभ्यः राज्यसर्वकारस्य डॉ. भीमराव-अम्बेडकर-कामधेनुयोजनायाः लाभार्थिभ्यः स्वीकृत्याशयपत्राणि अपि प्रदत्तवान्।

सन्धिज्ञापनपत्रे हस्ताक्षरम्

भोपालनगरे मोरवन-परियोजनायाः अन्तर्गतं नगरवनस्य विकासाय कृभको-संस्थायाः मध्यप्रदेश-जैवविविधता-मण्डलस्य च मध्ये सन्धिज्ञापनपत्रे हस्ताक्षरं कृत्वा परस्परं आदानप्रदानं कृतम्। अस्य उद्देश्यं भोपालनगरे हरितक्षेत्रस्य विस्तारस्य सह जैवविविधतायाः संरक्षणं, पर्यावरणस्य संवर्धनं नागरिकेभ्यः उत्तमप्राकृतिक-वातावरणस्य विकासश्च अस्ति। नगरवनस्य विकासेन स्थानीयजैव-विविधतायाः संरक्षणं भविष्यति तथा नगरे हरितावरणस्य विस्तारः भविष्यति। सम्मेलने मध्यप्रदेशे सम्प्रति आयोज्यमाने कृषककल्याणवर्षे २०२६ आधारितं लघुचलच्चित्रं तथा ‘मध्यप्रदेशे दुग्धक्रान्तेः सूत्रपातः’ इति विषये आकर्षकं लघुचलच्चित्रं च प्रदर्शितम्।

नक्सलवादात् मुक्तिः प्राप्ता, २०२९ तमवर्षस्य अन्तपर्यन्तं देशं नशामुक्तं करणं लक्ष्यं

केन्द्रीयमन्त्री शाहः अवदत् यत् देशः नक्सलवादस्य समस्यायाः स्थायिरूपेण मुक्तः अभवत्। अधुना सम्पूर्णदेशं नशामुक्तं कर्तुं समयः अस्ति। भारतं २०२९ तमवर्षस्य अन्तपर्यन्तं नशामुक्तं करणम् अस्माकं लक्ष्यं अस्ति। सः नागरिकेभ्यः मध्यप्रदेशं ३१ दिसम्बर २०२९ पर्यन्तं पूर्णतया नशामुक्तं प्रदेशं कर्तुं सङ्कल्पं कृत्वा अग्रे गन्तुं तथा अस्मिन् दिशि सर्वकारेण क्रियमाणेषु प्रयासेषु सहयोगं कर्तुम् आह्वानं कृतवान्। सः अवदत् यत् नशामुक्तये सर्वाः सम्भाव्याः योजनाः सज्जीकर्तुं प्रयासः क्रियते। एतेन देशस्य प्रदेशस्य च युवभ्यः नूतना दिशा प्राप्स्यति।

मध्यप्रदेशे प्रायः ५० एकरमितायां भूमौ गोवंशस्य महिषाणां च नस्लसुधारकार्यस्य आरम्भाय क्रियमाणानां प्रयासानां प्रशंसां कुर्वन् सः अवदत् यत् एतादृशैः प्रभाविप्रयासैरेव मध्यप्रदेशः अग्रिमेषु त्रिषु वर्षेषु प्रतिदिनं ५० लक्षलीटर-दुग्धोत्पादनस्य लक्ष्यं प्राप्तुं शक्नोति।

नवीनानां विधानानां मूलं न्यायः, न तु दण्डः

केन्द्रीयमन्त्री शाहः अवदत् यत् अद्य अत्र न्यायसंहिताप्रदर्शन्याः अपि शुभारम्भः अभवत्। प्रधानमन्त्री नरेन्द्रमोदिनः नेतृत्वे भारतसर्वकारेण आङ्ग्लशासनकालस्य अनेकाः विधयः समाप्ताः कृत्वा स्वकीया न्यायसंहिता प्रवर्तिता अस्ति। अस्माकं न्यायव्यवस्थायाः परिचयः पूर्वं ‘तारीख-पे-तारीख’ इत्यनेन भवति स्म, किन्तु अधुना भारतीयन्यायसंहितायां प्रथमसूचनारिपोर्ट इत्यस्य अनन्तरं त्रिषु वर्षेषु दोषिणः दण्डं प्राप्तुं प्रावधानं कृतम् अस्ति।

आङ्ग्लाः स्वसर्वकारस्य रक्षणाय विधीन् निर्मितवन्तः। सः अवदत् यत् नव्याय-संहितायाः मूलं न्यायप्रदानम् अस्ति, न तु दण्डः। दण्डः केवलं अपराधनिवारणाय एव अस्ति। एतेन प्रत्येकस्य भारतीयस्य सम्मानस्य रक्षणं भविष्यति। अस्याः नवीनन्यायसंहितायाः माध्यमेन भारतीयन्यायपालिका शीघ्रमेव विश्वस्य सर्वाधिकं आधुनिकं न्यायिकतन्त्रं भविष्यति। अस्यां ऑनलाइन-प्रथमसूचनारिपोर्ट, चलच्चित्रसम्पर्क-माध्यमेन संवादः, एफएसएल-सम्बद्धाः प्रावधानाः तथा अनेकाः आधुनिक-वैज्ञानिकप्रावधानाः समाविष्टाः सन्ति। महिलासुरक्षायै, आतङ्कवादात् लिङ्ग-न्यायसम्बद्धहिंसाया च रक्षणाय व्यवस्थाः अपि कृताः सन्ति।

शाहः अवदत् यत् देशे सहकारितायाः सम्बद्धाः जनाः ७५ वर्षेभ्यः सहकारितामन्त्रालयस्य स्थापनायै आग्रहं कुर्वन्तः आसन्, किन्तु विपक्षीदलानां सर्वकारैः कदापि अस्मिन् विषये ध्यानं न दत्तम्। प्रधानमन्त्री मोदी प्रथमवारं देशे पृथक् सहकारितामन्त्रालयस्य स्थापनां कृतवान्। अस्य सर्वाधिकः लाभः देशस्य गोपालकभ्रातृभ्यः भगिनीभ्यश्च अभवत्।

सः अवदत् यत् मध्यस्थेभ्यः दुग्धं विक्रीय दुग्धोत्पादकाः केवलं प्रतिलीटरं ३५ रुप्यकाणि प्राप्नुवन्ति, किन्तु सहकारी-समितिभ्यः दुग्धं विक्रीय प्रथमदिनादेव प्रतिलीटरं ५५ रुप्यकाणि प्राप्स्यन्ति। अस्माकं सर्वकारः दुग्ध-प्रसंस्करणेन दधि, नवनीतं, आमीक्ष्यादीनां उत्पादनाय आवश्यकं पारिस्थितिकीतन्त्रम् निर्माति।

सः अवदत् यत् अद्य उज्जयिन्यां २५५ कोटिरुप्यकाणां व्ययेन निर्मीयमाणस्य दुग्धप्रसंस्करणसंयन्त्रस्य भूमिपूजनं कृतम्। भोपालनगरे १७ कोटिरुप्यकाणां व्ययेन साञ्चीदुग्धसङ्घस्य संयन्त्रं सज्जं जातम्। भोपालनगरे १२ कोटिरुप्यकाणां व्ययेन अत्याधुनिकराज्यस्तरीय-प्रयोगशाला निर्मिता अस्ति। शिवपुरीनगरे सार्ध-षड्कोटिरुप्यकाणां व्ययेन लघुदुग्ध-संयन्त्रस्य निर्माणमपि भविष्यति। भोपाल-इन्दौर-दुग्धसङ्घाभ्यां सम्बद्धेभ्यः पशु-पालकेभ्यः १२ कोटिरुप्यकाणां बोनस इत्यस्य उपहारं प्रदत्तम्। गोपालक-भगिनीनाम् अपि सम्मानः कृतः।

प्रदेशे ५० एकरमितायां भूमौ गोभिः महिषैश्च वंशसुधारकार्यक्रमः प्रारभ्यते। अनेन गोमाता रोगेभ्यः सुरक्षिताः भविष्यति, दुग्धोत्पादनं च वर्धिष्यते। नवीनप्रजनन-प्रौद्योगिक्या गावः केवलं वत्साम् एव जनयिष्यन्ति। अग्रिमेषु त्रिषु वर्षेषु मध्यप्रदेशसर्वकारः दुग्धोत्पादन-क्षमतां प्रतिदिनं १० लक्षलीटरतः ५० लक्षलीटर-पर्यन्तं वर्धयितुं कार्यं करिष्यति। एतत् महत् लक्ष्यं अस्ति। गुजरातेन एतत् साधितम् अस्ति।

भारतेन विश्वे सर्वाधिकं दुग्धोत्पादनं क्रियते

केन्द्रीयमन्त्री शाहः अवदत् यत् देशस्य स्वातन्त्र्यानन्तरं २०१३-१४ तमवर्षपर्यन्तं देशे १४ कोटि ७ लक्षटनमितं दुग्धोत्पादनं भवति स्म। प्रधानमन्त्रीमोदिनः सत्ताग्रहणानन्तरं दशवर्षेषु एव एतत् २५ कोटिटनाधिकं जातम्। केन्द्रसर्वकारस्य राज्यसर्वकाराणां च गोपालकेभ्यः प्रतिबद्धतया एतत् लक्ष्यं प्राप्तम् अस्ति। प्रतिव्यक्ति दुग्धोत्पादने ५८ प्रतिशतं वृद्धिः अभिलेखिता अस्ति, यत् अधुना प्रतिदिनं प्रतिव्यक्ति ४८५ ग्राममितम् अस्ति। भारतम् अधुना विश्वे सर्वाधिकं दुग्धोत्पादनं करोति। देशस्य प्रमुखेषु पञ्च दुग्धोत्पादकराज्येषु उत्तरप्रदेशः, राजस्थानः, मध्यप्रदेशः, गुजरातः महाराष्ट्रश्च सन्ति।

नवीनदुग्धसमितीनां लक्ष्यपूर्तौ मध्य-प्रदेशस्य प्रमुखं योगदानम्

शाहः अवदत् यत् प्रधानमन्त्रीमोदिना २०४७ तमवर्षपर्यन्तं भारतं प्रत्येकस्मिन् क्षेत्रे प्रथमस्थानं प्रापयितुं सङ्कल्पः कृतः अस्ति। अस्माकं निर्यातः अधुना वर्धित्वा ५००० कोटिरुप्यकाणां स्तरं प्राप्तवान् अस्ति। संयुक्तअरब-अमीरात्, अमेरिका, बाङ्गलादेश, सऊदी-अरबः भूटानं च सहितं अनेकदेशेभ्यः भारतस्य निर्यातः भवति। वयम् अधुना श्वेतक्रान्तेः २.० इत्यस्य शुभारम्भं कृतवन्तः। केन्द्रसर्वकारेण ग्रामेषु ७५ सहस्रदुग्धसहकारीसमितीनां स्थापनायाः लक्ष्यं निर्धारितम् अस्ति। तदनन्तरं ४६ सहस्रदुग्धसमितयः अधिकं सुदृढाः करिष्यन्ते। नवीनदुग्धसमितीनां लक्ष्यपूर्तौ मध्यप्रदेशस्य योगदानं सर्वाधिकं भविष्यति।

सः अवदत् यत् केन्द्रसर्वकारेण नेट-जीरो इति लक्ष्यं च चक्रीय-अर्थव्यवस्थां च विकसितुं गतिः वर्धिता अस्ति। पशूनां वंशसुधाराय, पशु-आहारनिर्माणाय, गोमयात् जैववायुनिर्माणाय, गोमयेन उत्पादानां निर्माणाय, चारा-प्रबन्धनाय तथा कृत्रिमगर्भाधानाय सरदारपटेल-सहकारी-दुग्धमहासङ्घस्य स्थापना कृता अस्ति। गोमयस्य वैज्ञानिकसङ्ग्रहाय, स्वच्छशक्तेः निर्माणाय ग्रामीणरोजगाराय च पञ्च प्रतिमानानि निर्मितानि सन्ति। मध्यप्रदेशस्य प्रत्येकं ग्रामं यावत् गोमय-उत्पादनानां निर्माणस्य प्रतिमानमपि विकसितं करिष्यते।

शाहः अवदत् यत् दुग्धाधारितार्थव्यवस्थया देशस्य महिलाः आर्थिकरूपेण सशक्ताः भवन्ति। अनेन ग्रामीणविकासस्य आर्थिकविकासस्य च प्रतिमानमपि सम्बद्धम् अस्ति। देशे कुपोषणस्य विरुद्धे संघर्षे अपि दुग्धक्षेत्रस्य महत्त्वपूर्णा भूमिका अस्ति। सम्मेलने उपस्थितेभ्यः सर्वेभ्यः गोपालकेभ्यः देशस्य नूतनश्वेतक्रान्तेः २.० इत्यस्य सह भागित्वाय शुभकामनाः दत्त्वा सः मुख्यमन्त्रिणम् आश्वासितवान् यत् प्रतिदिनं ५० लक्षलीटरदुग्धोत्पादनस्य लक्ष्यं कठिनं भवितुम् अर्हति, किन्तु केन्द्रसर्वकारः प्रत्येकस्मिन् पदे प्रदेशवासिभिः सह स्थितः अस्ति।

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan