मंदसौरः, 03 अक्टूबरमासः (हि.स.)।

मनुष्यैः उत्तमविचारसम्पन्नानां ज्ञानिनां च जनानां सान्निध्यं कर्तव्यम्। गृहस्थजीवने यदि मनुष्यः उत्तमविचारसम्पन्नानां जनानां सान्निध्यं करोति तर्हि तस्य गृहस्थजीवनं सुखमयं भवति। यदा कदापि मनुष्यस्य ज्ञानीनः उत्तमविचारसम्पन्नस्य च पुरुषस्य सान्निध्यं प्राप्यते तदा तेन तस्य लाभं स्वीकृत्य ज्ञानवर्धकः संवादः करणीयः। जीवने सज्जनानां सङ्गतिः मनुष्यस्य जीवनस्य उद्धारं कर्तुं शक्नोति।

उक्तमुद्गारं शनिवासरे पूज्यपादेन जैनसन्तेन मुनिराजेन प्रत्यक्षरत्नविजयजीमहाराजेन मन्दसौरनगरस्य जीवागञ्जस्थिते राजेन्द्रविलासे उक्तम्। तत्र धर्मसभायां ‘धर्मबिन्दु’ग्रन्थस्य श्रवणं कारयन् मुनिराजः अवदत् यत् शास्त्रकारेण अस्माकं जीवनस्य उत्तमपुरुषैः सह वासस्य प्रेरणा प्रदत्ता अस्ति। शास्त्रकाराः कथयन्ति यत् उत्तमविचारसम्पन्नाः साधवः, सन्तः, ज्ञानिनः पुरुषाः च अस्माकं जीवनं सद्मार्गस्य दिशि नेतुं शक्नुवन्ति। किन्तु यदि मद्यपानशीलस्य अथवा अन्येषु व्यसनेषु लिप्तस्य पुरुषस्य सङ्गतिः क्रियते तर्हि तस्य सङ्गतिः केवलम् अपयश एव प्रदास्यति। अतः जीवने अनुचितकार्येषु प्रवृत्तानां व्यसनसेविनां च जनानां सङ्गतेः परिहरणं करणीयम्।

मुनिश्रीः अवदत् यत् कश्चित् पुरुषः धनवान् भवेत्, उत्तमकुले जातः भवेत्, किन्तु यदि तस्मिन् संस्काराः न सन्ति तथा सः व्यसनेषु लिप्तः अस्ति तर्हि तादृशस्य पुरुषस्यापि सङ्गतिः अस्माभिः न करणीया।

अस्मिन् अवसरे मुनिश्रीः सम्राट् अशोकस्य पौत्रस्य सम्प्रतिमहाराजस्य वृत्तान्तमपि श्रावितवान्। सम्प्रतिमहाराजः पूर्वभवे दरिद्रः आसीत्। यदा तस्य सन्तस्य सान्निध्यं प्राप्तम् तदा सः जैनमुनिः अभवत्। अनन्तरं केवलीरूपेण जीवनं यापयित्वा परस्मिन् भवे सम्राट् अशोकस्य पौत्ररूपेण अजायत। जातिस्मरणज्ञानं प्राप्तवान् सः लक्षशः जैनमन्दिराणि निर्मापितवान्। एतत्सर्वं सम्प्रतिमहाराजाय उत्तमपुरुषस्य मुनिभगवतः सान्निध्यस्य संयमजीवनस्य च प्रभावेण प्राप्तम्।

धर्मसभायां श्रीपवित्ररत्नविजयजीमहाराजेन अपि विचाराः प्रस्तुताः।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani