मुंबई, 30 अक्टूबरमासः (हि.स.)।

यस्य ‘रामायणस्य’ मूलानि भारतीयभूमौ सन्ति, यस्याः कथा च देशस्य कोटिशः जनानां श्रद्धया सह सम्बद्धा अस्ति, तस्याः एव चलचित्रस्य विषये भारतीयदर्शकैः पत्रकारैश्च सह प्रत्यक्षसंवादः प्राथमिकतायां न दृश्यते।

विदेशीयदर्शकाणां सम्मुखे भारतीयमहाकाव्यस्य ‘रामायणम्’ इति चलचित्रस्य भव्यतया प्रस्तुतीकरणं प्रशंसनीयम् अस्ति, किन्तु अन्तरराष्ट्रीयपरिचितेः स्पर्धायां स्वदेशस्य दर्शकानाम् उपेक्षा करणं किं समुचितनीतिः अस्ति? अन्ततः यस्य भारतीयदर्शकस्य विश्वासे अस्य चलचित्रस्य सर्वाधिकाः व्यावसायिकाः अपेक्षाः आधारिताः सन्ति, तस्मै चलचित्रस्य अभिनेतृभिः निर्मातृभिश्च सह संवादस्य पर्याप्तः अवसरः किमर्थं न प्रदातव्यः? केवलं विदेशेषु भव्यकार्यक्रमाणाम् आयोजनमात्रेण भारतीयदर्शकानां मध्ये चलचित्रं प्रति उत्सुकता जनयितुं न शक्यते।

भारतीयसंस्कृत्या, श्रद्धया परम्परया च सम्बद्धां रामायणकथां बृहत्तले प्रस्तोतुं सज्जः निर्माता नमित मल्होत्रा चलचित्रस्य वैश्विकपरिचितिं स्थापयितुमेव पूर्णं ध्यानं ददाति इति दृश्यते। नितेश तिवारी इत्यस्य निर्देशननिर्मितस्य रणबीरकपूर, साईपल्लवी यशः च अभिनीतस्य ‘रामायणम्’ इति चलचित्रस्य प्रचारार्थं विदेशीयमञ्चेभ्यः प्राथमिकता प्रदीयते।

अक्टोबरमासस्य २७ दिनाङ्के लॉस एञ्जिलिसनगरे प्रतिष्ठिते डेविड गेफेन थियेटर इत्यत्र चलचित्रस्य भव्यः प्रथमप्रदर्शनसमारोहः आयोजितः, यत्र चलचित्रस्य अभिनेतारः, निर्देशकः निर्माता च उपस्थिताः आसन्। विदेशीयमाध्यमेषु हॉलीवुडजगतः प्रसिद्धव्यक्तिषु च चलचित्रस्य प्रचारः उत्साहपूर्वकं कृतः, किन्तु अस्याः सम्पूर्णायाः प्रक्रियायाः मध्ये भारतीयमाध्यमानां भूमिकां तेषां प्राप्तान् अवसरांश्च आधारीकृत्य प्रश्नाः उत्पन्नाः सन्ति।

रणबीरकपूर, साईपल्लवी यशः इत्यादिभ्यः प्रमुखाभिनेतृभ्यः भारतीयमाध्यमानि अपि चलचित्रस्य सज्जतायाः, पात्राणाम् अवगमनस्य तथा रामायणसदृशस्य संवेदनशीलमहाकाव्यस्य चलचित्रपटे प्रस्तुतीकरणस्य दायित्वस्य विषये प्रश्नान् पृच्छितुम् इच्छन्ति। किन्तु यदि प्रचारगतिविधिषु विदेशीयपत्रकारेभ्यः प्राथमिकता दीयते तथा भारतीयपत्रकाराणां कृते पर्याप्ताः अवसराः न प्रदीयन्ते, तर्हि एतत् निश्चयेन निराशाजनकम् अस्ति। नमित मल्होत्रा अवगन्तुं यतते यत् भारतीयमाध्यमानि केवलं चलचित्रस्य विज्ञापनपत्राणि प्रचारसामग्रीश्च प्रकाशयितुं न सन्ति, अपितु दर्शकानां चलचित्रनिर्मातॄणां च मध्ये महत्त्वपूर्णं माध्यमम् अपि सन्ति। अतः भारतीयपत्रकारैः सह दूरीं निर्माय वैश्विकपरिचितिं प्राप्तुं प्रयत्नः अपूर्णः एव मन्यते।

एतदतिरिक्तं चर्चा अस्ति यत् भारते चलचित्रस्य विशेषप्रदर्शनस्य विषये अपि अद्यावधि स्पष्टा योजना न समुपस्थिता, यद्यपि अस्याः आधिकारिकं पुष्टिकरणं न जातम्। अतः निर्मातृभिः स्पष्टं करणीयं यत् भारतीयमाध्यमानां चलचित्रजगतः च कृते विशेषप्रदर्शनस्य आयोजनं भविष्यति वा न वा।

अन्ततः रामायणं भारतस्य सांस्कृतिकधरोहरम् अस्ति तथा अस्याः विश्वसनीयतायाः प्रमाणं सर्वप्रथमं भारतीयदर्शकेभ्यः एव दातव्यम्। विदेशेषु प्राप्ता प्रशंसा हॉलीवुडस्य मञ्चश्च स्वस्थानं धारयतः, किन्तु भारतीयदर्शकेभ्यः भारतीयमाध्यमेभ्यश्च पर्याप्तं महत्त्वं प्रदत्तं विना अस्य महाकाव्यस्य वैश्विकपरिचितिं स्थापयितुं कृतः प्रयासः कियत् सफलः भविष्यति? नमित मल्होत्रा इत्यनेन न विस्मर्तव्यं यत् चलचित्रस्य वास्तविकपरीक्षा भारतीयदर्शकानां मध्ये एव भविष्यति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani