सिलिगुडी इत्यस्याः बारीभाषा-मदानी-बाजारक्षेत्रे परम्परानुसारं आयोज्यते कालिकापूजा।

जाति-धर्म-सामाजिकपरिचयभेदान् विहाय सर्वेभ्यः आयोजने सहभागितायाः अवसरः प्रदीयते।

सिलिगुड़ी, १० नवम्बर (हि.स.)। सामाजिकपरिचयस्य पारम्परिकमर्यादानां च सीमाम् अतिक्रम्य श्रद्धायाः, भक्तेः सांस्कृतिकपरम्परायाश्च अनन्या उदाहरणं सिलिगुड़ीनगरे दृश्यते। अत्र किन्नरसमुदायः विगतचत्वारिंशद्वर्षेभ्यः पूर्णश्रद्धया निष्ठया च मातुः काल्याः पूजनम् अर्चनं च कुर्वन् अस्ति। नगरस्य बारीभाषा-मदानी-बाजारक्षेत्रे समुदायस्य पक्षतः आयोजिता कालिकापूजा अस्मिन् वर्षे अपि स्थानीयजनानाम् आकर्षणस्य केन्द्रम् अस्ति। अयं समारोहः केवलं धार्मिकानुष्ठानं न, अपितु समुदायस्य अटूटश्रद्धायाः, भावनात्मकसम्बन्धस्य तथा वर्षेभ्यः प्रचलितायाः सांस्कृतिक-परम्परायाः प्रतीकः अभवत्।

प्रतिवर्षं समुदायस्य सदस्याः स्वसा-मर्थ्यानुसारं मातुः काल्याः पूजाम् अधिकभव्यां श्रद्धापूर्णां च कर्तुं प्रयतन्ते। पूजायाः सज्जतायाः आरभ्य धार्मिका-नुष्ठानपर्यन्तं सर्वे सदस्याः पूर्णोत्साहेन समर्पणभावेन च सहभागितां कुर्वन्ति। तेषां कृते मातुः काल्याः आराधना जीवनस्य अभिन्नम् अङ्गम् अस्ति। कालेन सह परिस्थितयः परिवर्तिताः, समाजे बहवः परिवर्तनानि अभवन्, किन्तु मातरं प्रति तेषां श्रद्धायां विश्वासे च किमपि न्यूनत्वं न आगतम्।

समुदायस्य सदस्याः मातरं कालिकां जागृतदेवीं मन्यन्ते

किन्नरसमुदायस्य सदस्यानां विश्वासः अस्ति यत् तेषाम् आराध्या माता काली अत्यन्तं जागृतदेवी अस्ति तथा च शुद्धमनसा याचिता प्रत्येकं कामना पूरयति। ते जीवने आगच्छन्तः सुखदुःखानि, समस्याः, आव्हानानि च मातुः चरणयोः समर्पयन्ति। तेषां विश्वासः अस्ति यत् माता काली सर्वदा तेषां रक्षणं करोति तथा च प्रतिकूलपरिस्थितीनां सम्मुखीकरणाय शक्तिं, साहसं, आत्मविश्वासं च प्रददाति।

समुदायस्य कृते एषा पूजा केवलं धार्मिकश्रद्धायाः विषयः न, अपितु भावनात्मकसम्बलस्य सामूहिकैकतायाश्च माध्यमम् अपि अस्ति। वर्षेभ्यः प्रचलिता एषा परम्परा सदस्यैः सह परस्परसम्बन्धं दृढीकृतवती, तेषां सांस्कृतिकधार्मिक-परिचयं च सुदृढं कृतवती।

प्रसादवितरणेन भ्रातृत्वस्य समानतायाश्च सन्देशं ददति

अस्याः कालिकापूजायाः विशेषता सामाजिकसेवा सामुदायिकसहभागिता च अपि अस्ति। पूजायाः अवसरे किन्नर-समुदायस्य सदस्याः सामान्य-जनेभ्यः प्रसादं वितरन्ति। अस्मिन् आयोजने जाति-धर्म-सामाजिकपरिचय-वर्गभेदः न क्रियते। सर्वैः सह उत्सवस्य आनन्दं विभज्य समाजे प्रेम्णः, सद्भावस्य, एकतायाश्च प्रवर्धनम् अस्य आयोजनस्य प्रमुखम् उद्देश्यम् अस्ति।

समुदायस्य सदस्याः धार्मिकानुष्ठानैः सह सामाजिकदायित्वस्य निर्वहणमपि स्व-परम्परायाः अङ्गं मन्यन्ते। तेषां कृते मातुः काल्याः पूजनस्य अर्थः केवलं व्यक्तिगतकामनानां पूर्तिः न, अपितु समाजस्य सर्वेषां जनानां सुखस्य कल्याणस्य च कामना अपि अस्ति।

चत्वारिंशद्वर्षपुरातना परम्परा सांस्कृतिक-परिचयरूपेण प्रतिष्ठिता

प्रायः चत्वारिंशद्वर्षेभ्यः निरन्तरम् आयोज्यमाना एषा कालिकापूजा अधुना बारीभाषा-मदानी-बाजारक्षेत्रस्य विशिष्टा धार्मिक-सांस्कृतिकपरिचयरूपेण प्रतिष्ठिता अस्ति। प्रतिवर्षं स्थानीयजनानां सहभागिता उत्साहश्च अस्याः परम्परायाः निरन्तरतायै महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति।

किन्नरसमुदायस्य एषः प्रयासः दर्शयति यत् श्रद्धा भक्तिश्च कस्यापि सामाजिक-परिचयस्य पारम्परिक-मर्यादायाश्च अधीने न भवतः। मातरं कालीं प्रति अटूटविश्वासेन समुदायेन स्वधार्मिकपरम्परा जीवन्तं स्थापिता अस्ति। प्रसादवितरणस्य सामू-हिकसहभागितायाश्च माध्यमेन समाजाय अयम् अपि सन्देशः प्रदत्तः यत् प्रेम, समानता, भ्रातृत्वं सद्भावश्च एव कस्यापि उत्सवस्य वास्तविकं सौन्दर्यम् अस्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan