नव दिल्ली, 11 नवंबरमासः (हि.स.)।

स्वदेशीविदेशीमुद्राविनिमयविपण्याम् अद्य प्रारम्भिकव्यापारकाले भारतीयरुप्यकेन अमेरिकी-डॉलर इत्यस्य तुलनायां उल्लेखनीया सुदृढता प्रदर्शिता अस्ति। स्वदेशीशेयरविपण्यां दृष्टया तीव्रवृद्ध्या तथा विदेशीयसंस्थागतनिवेशकानां प्राप्यमाणेन सुदृढसमर्थनेन भारतीयमुद्रायाम् एषा वृद्धिः दृश्यते। प्रातः ११ वादनपर्यन्तं व्यापारानन्तरं भारतीयरुप्यकः पूर्वसमापनमूल्यस्य ९३.९४०० इत्यस्य तुलनायां ०.२५२५ रुप्यकेन तन्नाम ०.२७ प्रतिशतं सुदृढः भूत्वा प्रतिडॉलरं ९३.६८७५ इति स्तरे व्यापारं कुर्वन् दृश्यते।

अद्य प्रातः अन्तरबैङ्कीयविदेशीमुद्राविनिमयविपण्यां भारतीयरुप्यकः २१ रुप्यकपैसाम् वृद्ध्या प्रतिडॉलरं ९३.७३ इति स्तरे उद्घाटितः। व्यापारस्य आरम्भे आयातकानां सामान्यडॉलरमाङ्गल्याः कारणात् रुप्यकस्य मूल्यं किञ्चित् अपतत् तथा एकस्मिन् समये ९३.८८२५ इति न्यूनतमस्तरं प्राप्तम्। किन्तु ततः अनन्तरमेव विदेशीयनिधीनां माध्यमेन समभागविपण्याम् निरन्तरं प्रवर्तमानात् डॉलरप्रवाहात् रुप्यकः पुनः सुदृढतया प्रत्यागत्य ९३.६७ इति अन्तर्दिवसीयम् उच्चतमस्तरं प्राप्तवान्।

अमेरिकी-डॉलरस्य अतिरिक्तम् अद्य प्रातः विश्वस्य अन्यासां प्रमुखानाम् अन्तरराष्ट्रीयमुद्राणाम् अपेक्षया अपि भारतीयरुप्यकः उल्लेखनीयां वृद्धिं प्राप्तुं सफलः अभवत्।

ब्रिटिशपाउण्डस्य (जीबीपी) तुलनायाम् अद्य भारतीयरुप्यके सुदृढतायाः प्रवृत्तिः दृश्यते। पूर्वसमापनमूल्यस्य १२६.११२४ रुप्यकस्य तुलनायां ब्रिटिशपाउण्डः अद्य ०.९११६ रुप्यकेन अर्थात् ०.७२ प्रतिशतं सुदृढतया १२५.२००८ इति स्तरे व्यापारं कुर्वन् अस्ति।

एवमेव यूरोपीयसङ्घस्य साझा मुद्रा यूरो (ईयूआर) इत्यस्य तुलनायाम् अपि अद्य प्रातः रुप्यकः सुदृढतां प्रदर्शयति। पूर्वव्यापारसत्रे १०५.१४०१ रुप्यकेषु समापितः यूरो अद्य भारतीयमुद्रायाः तुलनायां ०.४१९१ रुप्यकेन अर्थात् ०.४० प्रतिशतं दुर्बलः भूत्वा १०४.७२१० रुप्यकेषु अवतरितः। एतदतिरिक्तं जापानीय येन (जेवाईपी) ०.६६ प्रतिशतं पतित्वा ०.५९०६ रुप्यकस्य स्तरे तथा चीनीय युआन (सीएनवाई) ०.१७ प्रतिशतं न्यूनतया १४.०५५१ रुप्यकस्य स्तरे व्यापारं कुर्वतः स्तः।

विदेशीमुद्राविपण्याः विशेषज्ञानां कथनम् अस्ति यत् विश्वस्य षट् प्रमुखमुद्राणां तुलनायां डॉलरस्य सुदृढतां प्रदर्शयन् डॉलर-सूचकाङ्कः अद्य प्रातः ०.०१ प्रतिशतस्य सामान्यवृद्ध्या १०२.२३ इति स्तरे स्थितः अस्ति। तथापि घरेलुशेयरविपण्यां प्रवर्तमानया तीव्रवृद्ध्या तथा कच्चातैलस्य मूल्ये आगतेन साम्प्रतिकेन ह्रासेन रुप्यकाय निम्नस्तरे निरन्तरं सुदृढं समर्थनं प्राप्यते। एतस्यैव कारणात् रुप्यकः अद्य अन्यासां प्रमुखानाम् अन्ताराष्ट्रियमुद्राणां तुलनायां वृद्धिं प्राप्तुं सफलः अभवत्।

विशेषज्ञाः मन्यन्ते यत् अमेरिकादेशे महार्घतायाः नवीनतमानां आँकडानां प्रकाशनानन्तरं तथा वैश्विकबन्धपत्रप्रतिफलदरेषु उतारचढावानन्तरं विपण्यां सतर्कतायाः वातावरणम् अस्ति। तथापि स्वदेशीसमभागविपण्यां विदेशीयनिवेशकानां निरन्तरया क्रयप्रवृत्त्या रुप्यकस्य प्रवृत्तिः सकारात्मकः अस्ति।

विपण्यविश्लेषकाणां मते अद्य सम्पूर्णव्यापारसत्रे स्पॉट डॉलर-रुप्यकविनिमयस्य अधः ९३.५० रुप्यकस्य स्तरे सुदृढं समर्थनं तथा उपरि ९४.३० रुप्यकस्य स्तरे कठोरः प्रतिरोधः भवितुं शक्नोति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani