नव दिल्ली, 15 नवंबरमासः (हि.स.)।

लगातारं द्वयोः मासयोः व्यापकविक्रयणानन्तरं विदेशीयपोर्टफोलियोनिवेशकाः नवम्बरमासे भारतीयशेयरविपण्यां ऐतिहासिकं पुनरागमनं कृतवन्तः। केवलं द्विसप्ताहाभ्यन्तरे एव विदेशीयनिवेशकाः घरेलुविपण्यां एतावद् धनं निवेशितवन्तः यत् त्रिवर्षपुरातनः मासिकनिवेशस्य अभिलेखः अपि भग्नः जातः। विदेशीयनिवेशकानां अस्य उत्साहपूर्णनिवेशेन दलालमार्गस्य (शेयर-विपण्याः) रौनक् पुनरागता तथा स्वदेशीनिवेशकानां मनोबलमपि पर्याप्तं सुदृढं जातम्।

शेयरविपण्याः प्रदत्तानुसारम् अस्मिन् मासे नवम्बरमासस्य १३ दिनाङ्कपर्यन्तं विदेशीयनिवेशकाः भारतीयसमभागविपण्यां ७६,१८८.७५ कोटिरूप्यकाणां शुद्धक्रयं कृतवन्तः। अस्मात् पूर्वं कस्मिन्नपि एकस्मिन् मासे सर्वाधिकविदेशीयनिवेशस्य अभिलेखः २०२३ तमस्य वर्षस्य दिसम्बरमासस्य नाम्नि आसीत्, यदा एफपीआई एकस्मिन् मासे ६६,१३५ कोटिरूप्यकाणां निवेशं कृतवन्तः। अस्मिन् समये नवम्बरमासे विदेशीयपोर्टफोलियोनिवेशकाः तीव्रक्रयं कुर्वन्तः नूतनं कीर्तिमानं स्थापितवन्तः। मासस्य प्रारम्भिकेषु नवसु व्यापारसत्रेष्वेव एफपीआईभिः दिसम्बरमासे २०२३ तमे वर्षे स्थापितः ६६,१३५ कोटिरूप्यकाणां अभिलेखः अतिक्रान्तः तथा अधुना नूतनः अभिलेखः स्थापितः।

नवम्बरमासस्य एषः तीव्रनिवेशः अतिशयेन महत्त्वपूर्णः अस्ति, यतः अस्मात् पूर्वं निरन्तरं द्वयोः मासयोः विदेशीयनिवेशकाः विपण्याः महतीं पूँजीं निष्कासितवन्तः। सितम्बरमासे विदेशीयनिवेशकाः ३५,८६१ कोटिरूप्यकाणां तथा अक्टोबरमासे ३४,८४३ कोटिरूप्यकाणां समभागानां शुद्धविक्रयं कृतवन्तः। एवं द्वयोः मासयोः समग्रतया ७०,७०४ कोटिरूप्यकाणि भारतीयविपण्याः बहिर्गतानि। अस्याः सम्पूर्णायाः क्षतेः पूर्तिः नवम्बरमासस्य प्रारम्भिकेषु द्विसप्ताहेष्वेव अभवत्।

विदेशीयनिवेशकानां भारतं प्रति सहसा अभिवर्धितस्य आकर्षणस्य पृष्ठे वैश्विकप्रौद्योगिकीविपण्यां जाता उथलपुथल् प्रमुखं कारणं मन्यते। अर्वाचीनदिनेषु विश्वस्य विभिन्नेषु भागेषु कृत्रिमबुद्धिमत्तया (एआई) सम्बद्धानां कम्पनीनां समभागेषु तीव्रविक्रयणस्य दबावः दृष्टः। कृत्रिमबुद्धिमत्तायाः आधारभूतसंरचनायां क्रियमाणस्य अत्यधिकव्ययस्य तेन च सम्भाव्यमानस्य वास्तविकलाभस्य विषये वैश्विकनिवेशकानां चिन्ताः वर्धिताः सन्ति।

वैश्विककृत्रिमबुद्धिमत्तासम्बद्धसमभागेषु अनिश्चिततायाः कारणेन निवेशकाः भारतसदृशानां सुरक्षितविपण्यानां दिशि प्रवृत्ताः, यस्य समर्थनं मोतीलालओसवालस्य प्रतिवेदने अपि कृतम् अस्ति। एतदतिरिक्तं सुदृढाः त्रैमासिकवित्तीयपरिणामाः, बैंकिङ्ग्-दूरसञ्चारादिक्षेत्राणां सहभागिता तथा सेबीसंस्थया दीर्घकालीनपूँजीलाभकरस्य (एलटीसीजी टैक्स) समाप्त्यर्थं सम्भाविता अनुशंसा अपि विपण्यां नूतनम् उत्साहं सञ्चारितवती।

यद्यपि एतत् अधुना केवलम् एकः प्रस्तावः एव अस्ति, तथापि तस्य कारणेन अपि विपण्यां सकारात्मकं वातावरणं निर्मितम् तथा घरेलुसंस्थागतनिवेशकाः अस्याः वृद्धेः लाभं स्वीकृत्य लाभांशप्राप्त्यर्थं समभागविक्रयं कृतवन्तः। विश्लेषकाणां मतम् अस्ति यत् घरेलुशेयरविपण्यां विदेशीयपोर्टफोलियोनिवेशकानां एतत् पुनरागमनं सकारात्मकः सङ्केतः अस्ति, किन्तु अस्य स्थायित्वं कम्पनीनां आयस्य वैश्विक आर्थिककारकाणां च उपरि निर्भरं भविष्यति।

---------------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani