दीपावल्याः पूर्वं मध्यप्रदेशे स्वच्छताकर्मचारिणां प्रदेशव्यापिनी अनिश्चितकालीनहड़तालः, भोपालनगरे अपशिष्टसङ्ग्रहणं स्थगितम्।

न्यू मार्केट सहितेषु अनेकेषु क्षेत्रेषु अपशिष्टस्य राशयः सञ्चिताः, प्रतिमासं पञ्चविंशतिसहस्ररूप्यकाणि न्यूनतमवेतनं स्थायिनियुक्तिं च याचन्ते कर्मचारीणः।

भोपालम्, ०४ नवम्बरमासः (हि.स.)। दीपावल्याः पूर्वं मध्यप्रदेशे स्वच्छताव्यवस्थायाः सङ्कटम् उत्पन्नम् अभवत्। वेतनवृद्धिः, स्थायिनियुक्तिः, सर्वकारीयकर्मचारिणां दर्जा इत्यादीनि चत्वारि प्रमुखाणि आग्रहाणि पुरस्कृत्य बुधवासरात् प्रदेशस्य सर्वे स्वच्छताकर्मचारिणः अनिश्चितकालीनहड़तालम् आरब्धवन्तः। राजधानी भोपालनगरे हड़तालस्य प्रभावः प्रातःकालादेव दृश्यते स्म। वीथिषु, आवासीयक्षेत्रेषु, विपण्येषु च अपशिष्टस्य सङ्ग्रहणं न कृतम्। गृहात् गृहं अपशिष्टसङ्ग्रहणे नियोजितानि वाहनानि अपि स्थानान्तरणकेन्द्रेषु स्थितानि आसन्। न्यू मार्केट इत्यादिषु अनेकेषु क्षेत्रेषु अपशिष्टस्य राशयः सञ्चिताः भवन्ति।

स्वच्छताकर्मचारिणः स्पष्टतया उक्तवन्तः यत् सर्वकारेण सह वार्तायां तेषां मागेषु ठोसः निर्णयः कृते सति एव ते पुनः कार्ये प्रत्यागमिष्यन्ति। मागानां समाधानं न भवति चेत् हड़तालम् अनिश्चितकालपर्यन्तं निरन्तरं स्थापयिष्यन्ति तथा दीपावल्याः दिने अपि स्वच्छताकार्यं न करिष्यन्ति इति चेतावनी प्रदत्ता। पर्वणः पूर्वमेव स्वच्छताव्यवस्था प्रभाविता भवति इति कारणेन नगरनिगमस्य प्रशासनस्य च पुरतः महती चुनौती उत्पन्ना।

मन्त्रिणा प्रमुखसचिवेन च सह भविष्यति वार्ता

अखिलभारतीयस्वच्छतामजदूरव्यापारसङ्घस्य (७२६२) प्रदेशाध्यक्षः मगनलाल झांझोटः अवदत् यत् सङ्घटनस्य पदाधिकारिणां सहमत्या प्रदेशव्यापिनी हड़तालः आयोजिता। बुधवासरे नगरीयविकासगृहनिर्माणमन्त्री कैलाश विजयवर्गीयेन प्रमुखसचिवेन मनोज दुबे इत्यनेन च सह मिलनं प्रस्तावितम् अस्ति। वार्तायां मागेषु सकारात्मकः निर्णयः भवति चेत् अग्रिमा कार्ययोजना निर्धारिता भविष्यति, अन्यथा आन्दोलनम् अनुवर्तिष्यते।

यूनियनस्य दावानुसारं प्रदेशस्य षोडश नगरीयनिकायानां त्रिशतचतुःसप्ततिः नगरपरिषदां च एकलक्षाधिकाः स्वच्छताकर्मचारिणः अस्मिन् आन्दोलने सहभागिनः भविष्यन्ति। हड़तालकाले गृहेभ्यः अपशिष्टसङ्ग्रहणेन सह मार्गाणां सार्वजनिकस्थानानां च स्वच्छताकार्यमपि स्थगितं भविष्यति।

भोपालनगरे प्रतिदिनं निर्गच्छति ८५० टनमितम् अपशिष्टम्

राजधान्यां गृहात् गृहं अपशिष्टसङ्ग्रहणाय चतुर्शताधिकानि वाहनानि सञ्चालितानि भवन्ति। प्रत्येकं वाहनं प्रतिदिनं द्विवारं त्रिवारं वा गमनागमनं कृत्वा अपशिष्टं सङ्गृह्णाति। नगरस्य सप्तदश अपशिष्टस्थानान्तरणकेन्द्रेभ्यः अपशिष्टं विशेषवाहनैः आदमपुरछावनीपर्यन्तं प्राप्यते। भोपालनगरे प्रतिदिनं प्रायः अष्टशतपञ्चाशत् टनमितम् अपशिष्टं निर्गच्छति। अतः हड़तालः दीर्घकालं यावत् प्रचलति चेत् अपशिष्टसङ्ग्रहणस्य निस्तारणस्य च सम्पूर्णा व्यवस्था प्रभाविता भवितुम् अर्हति।

स्वच्छताकर्मचारिणां चत्वारः प्रमुखाः आग्रहाः

1\. स्वच्छताकर्मचारिभ्यः सर्वकारीयकर्मचारिणां पदवी प्रदीयेत।

2\. न्यूनतमवेतनं प्रतिमासं पञ्चविंशतिसहस्ररूप्यकाणि निर्धारितं क्रियेत।

3\. सर्वे स्वच्छताकर्मचारिणः स्थायिनियुक्ताः क्रियेरन् तथा संविदा व्यवस्थायाः समाप्तिः भवेत्।

4\. पत्न्याः अथवा पत्युः मृत्योः अनन्तरं आश्रिताय अनुकम्पाधारितनियुक्तेः पात्रता प्रदीयेत।

मङ्गलवासरे जहांगीराबादचतुष्पथे मार्गावरोधः कृतः आसीत्

हड़तालात् एकदिनपूर्वम् अपि मङ्गलवासरे स्वच्छताकर्मचारिभिः भोपालनगरे प्रदर्शनं कृतम् आसीत्। स्वकीयमागानां समर्थनार्थं प्रदेशस्य विभिन्नक्षेत्रेभ्यः समागतैः कर्मचारिभिः जहांगीराबादचतुष्पथे मार्गावरोधः कृतः आसीत्। कर्मचारिणः अवदन् यत् ते मुख्यमन्त्रिणः नाम्ना ज्ञापनपत्रं समर्पयितुम् इच्छन्ति स्म, किन्तु ज्ञापनपत्रं स्वीकर्तुं कोऽपि उत्तरदायी अधिकारी तत्र न आगतवान्। एतेन क्षुब्धाः कर्मचारिणः मुख्यमन्त्रिणः निवासस्थानस्य आक्रमणस्य योजना निर्मितवन्तः। आरक्षिभिः अवरोधकान् स्थापयित्वा प्रदर्शनकारिणः अग्रे गन्तुं निरुद्धाः। ततः कर्मचारिणः प्रायः द्वौ घण्टौ यावत् मार्गे उपविष्टाः आसन्। प्रशासनस्य समझाइशानन्तरं ते शाहजहानी उद्यानं प्राप्तवन्तः, यत्र रात्रिपर्यन्तं

धरना आन्दोलनं च अनुवृत्तम्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani