हरिद्वारम्, 08 नवंबरमासः (हि.स.)।

अर्धकुम्भमहोत्सवस्य सज्जतायै हरकी पैड़ीक्षेत्रे त्रयाणाम् अस्थायिसेतूनां निर्माणे ९.०३ कोटिरूप्यकाणां व्यययोजनायां प्रश्नाः

अर्धकुम्भमहोत्सवः २०२७ इत्यस्य सज्जतायाः अन्तर्गतं हरकी पैड़ीक्षेत्रे निर्मीयमाणानां त्रयाणाम् अस्थायिसेतूनां व्ययविषये प्रश्नाः उत्पन्नाः सन्ति। एतेषां त्रयाणां सेतूनां स्थापनायै, मरम्मतायै, अनुरक्षणाय तथा मेलासमाप्तेः अनन्तरं निष्कासनाय ७.३१ कोटिरूप्यकाणां स्वीकृतिः प्रदत्ता अस्ति। ततः एतेषां सेतूनां स्तम्भानां मरम्मतायै ३३ लक्षरूप्यकाणि तथा अस्थायिसोपानमार्गाणां निर्माणाय १.३९ कोटिरूप्यकाणि पृथक् पृथक् स्वीकृतानि सन्ति। एवं त्रयाणाम् अस्थायिसेतूनां कृते कुलम् ९.०३ कोटिरूप्यकाणां व्ययस्य योजना अस्ति।

प्रश्नाः एतस्मादपि कारणात् उत्पद्यन्ते यत् एतेषां सेतूनां स्तम्भानां निर्माणं २००४ तमे वर्षे एव कृतम् आसीत्। सेतूनां निर्माणे प्रयुज्यमानाः गर्डराः अन्यसामग्री च पूर्वमेव उपलब्धा अस्ति। एतस्याः सामग्रीयाः उपयोगः प्रत्येकं कुम्भार्धकुम्भमहोत्सवे क्रियते तथा च मेलासमाप्तेः अनन्तरं सा लालजीवालास्थिते भण्डारगृहे सुरक्षिततया स्थाप्यते। एवं स्तम्भाः पूर्वमेव विद्यन्ते, मुख्यनिर्माणसामग्री च उपलब्धा अस्ति, तर्हि ७.३१ कोटिरूप्यकाणि केषु कार्येषु व्ययितानि भविष्यन्ति इति विषये प्रश्नाः उत्पद्यन्ते।

विभागस्य अनुसारम्, २०२५ तमस्य वर्षस्य अक्टोबरमासस्य १४ दिनाङ्के निर्गते शासनादेशे ७.३१ कोटिरूप्यकाणां प्रावधानं कृतम् आसीत्। ततः २०२६ तमस्य वर्षस्य मार्चमासस्य २७ दिनाङ्के स्तम्भानां मरम्मतायै ३३ लक्षरूप्यकाणि तथा सोपानमार्गनिर्माणाय १.३९ कोटिरूप्यकाणि पृथक् स्वीकृतानि।

अपरतः, सामाजिकमाध्यमेषु एकस्यैव कार्यस्य कृते पुनः पुनः धनराशेः स्वीकृतिः क्रियते इति आरोपाणां विषये अवस्थापना-खण्डस्य रुड़कीस्थानकस्य अधिशासी अभियन्ता मनोजकुमारः स्पष्टीकरणं दत्तवान्। तेन उक्तं यत् त्रयाणि शासनादेशाः पृथक् पृथक् तकनीकीस्वरूपस्य कार्याणां कृते निर्गताः सन्ति, अतः तेषु किमपि पुनरावर्तनं नास्ति।

तेन सूचितं यत् ७.३१ कोटिरूप्यकाणां कार्यं यान्त्रिकस्वरूपस्य अस्ति। अस्मिन् भण्डारगृहात् सेतूनां आनयनम्, स्थापनम्, चेकर्डप्लेट् तथा राफ्टर् इत्यादीनां परिवर्तनम्, मरम्मत्, वर्णलेपनम्, मेलासमाप्तेः अनन्तरं सेतूनां विघटनं कृत्वा पुनः भण्डारगृहे सुरक्षितस्थापनं तथा पञ्चवर्षपर्यन्तं तेषां सुरक्षाव्यवस्था च अन्तर्भवन्ति। सोपानमार्गनिर्माणं तु सिविल्-स्वरूपस्य कार्यम् अस्ति, यत् नहरस्य जलप्रवाहस्य निरोधनानन्तरं करणीयम्। पियर्स् अर्थात् सेतूनां आधारस्तम्भानां मरम्मत् पूर्ववर्ती नहरबन्दीसमये प्राप्तायाः तकनीकीआवश्यकतायाः आधारेण क्रियते।

अधिशासी अभियन्ता उक्तवान् यत् अस्थायिसेतवः द्वादशवर्षेषु एकवारं स्थापिताः भवन्ति। अस्मिन् समये स्थापिताः सेतवः २०३३ तमस्य वर्षस्य कुम्भमहोत्सवानन्तरं निष्कासयिष्यन्ते। २०१६ तमे वर्षे स्थापिताः सेतवः २०२१ तमस्य वर्षानन्तरं निष्कासिताः आसन्।

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani