नवदिल्ली, १३ मार्चमासः (हि.स.)।ग्रेट्–इण्डियन–बस्टर्ड–पक्षिणः संरक्षणाय प्रवर्तमाने कैप्टिव–ब्रीडिङ्ग–कार्यक्रम–परियोजनायाम् महती सिद्धिः प्राप्ता अस्ति। ग्रेट्–इण्डियन–बस्टर्ड–पक्षिण्याः द्वौ शावकौ जातौ। अस्याः परियोजनायाः चतुर्थे वर्षे एताभ्यां नवजात-शावकाभ्यां सह तेषां संख्या ७० अभवत्। एतयोः शावकयोः जन्मनः उपलक्ष्ये केन्द्रीय–पर्यावरण–वन–जलवायु–परिवर्तन–मन्त्री भूपेन्द्र–यादवः राजस्थान–वन–विभागाय अभिनन्दनं दत्तवान्।

भूपेन्द्र–यादवः सामाजिक–माध्यम–मञ्चे एक्स् इत्यत्र चित्रैः सह प्रकाशिते सन्देशे अवदत् यत् प्रोजेक्ट्–ग्रेट्–इण्डियन–बस्टर्ड (जीआईबी) इत्ययं स्वस्य कैप्टिव–ब्रीडिङ्ग–कार्यक्रमस्य चतुर्थे वर्षे प्रविष्टः।

अस्मिन् सप्ताहे राजस्थानस्य संरक्षण–प्रजनन–केन्द्रे द्वयोः नवजात-शावकयोः जन्मना कैप्टिव–स्थितौ पक्षिणां संख्या ७० अभवत्। यादवः अवदत् यत् प्रधानमन्त्री नरेन्द्र–मोदिन: पर्यावरण–संवेदनशील–नेतृत्वे देशः अस्याः परियोजनायाः महतीं सफलतां प्राप्तुं सम्यक् मार्गे अग्रे गच्छति।तेन उक्तं यत् ग्रेट्–इण्डियन–बस्टर्ड–कैप्टिव–ब्रीडिङ्ग–कार्यक्रम–परियोजनायाः अन्तर्गतं प्राप्ता एषा अन्यतमा महत्त्वपूर्णा उपलब्धिः अस्ति। अस्मिन् सप्ताहे राजस्थानस्य कैप्टिव–ब्रीडिङ्ग–केन्द्रे द्वयोः शावकयोः जन्म अभवत्, ययोः एकः प्राकृतिक–प्रजननेन अपरः कृत्रिम–गर्भाधानेन जातः। एतत् प्रजातेः संरक्षण–प्रयत्नेषु महत्त्वपूर्णा सिद्धिः इति निर्दिश्य यादवः अवदत् यत् अस्मिन् वर्षे पालितेषु केषाञ्चन शावकेषु कतिपयाः क्रमशः अरण्ये मुक्ताः करिष्यन्ते, यत् अस्याः परियोजनायाः कृते नूतना समस्यापूर्णा आरम्भिका भविष्यति।

उल्लेखनीयम् अस्ति यत् ग्रेट्–इण्डियन–बस्टर्ड (अर्डियोटिस–नाइग्रिसेप्स) राजस्थान–राज्यस्य राज्य–पक्षी अस्ति। एष: भारतस्य अतीव–संकटग्रस्तः पक्षी मन्यते। एषः विश्वस्तरे उड्डयनशीलानां गुरुतमानां पक्षिणां मध्ये अन्यतमः अस्ति। एते मुख्यतः राजस्थानस्य थार–मरुभूमौ दृश्यन्ते, अल्पसंख्यया च गुजरात-महाराष्ट्र-कर्नाटक-आन्ध्र–प्रदेश-इत्यादिषु अपि लभन्ते।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता