पटनानगरम्, १९ मार्चमास: (हि.स.)। बिहार-राज्यस्य कृषकाणां उद्यानं तथा उन्नत-कृषि-सम्बद्ध-नवीन-प्रौद्योगिकी-ज्ञानस्य प्रदानेन लाभः दास्यते। बिहार-राज्ये प्रथमवारं ‘बिहार-नर्सरी-तथा-ग्रीन-टेक-कॉन्क्लेव-२०२६’ इत्यस्य आयोजनं २१ मार्चतः २३ मार्चपर्यन्तं भविष्यति। एतत् विवरणं कृषिमन्त्री रामकृपाल-यादवः पटना-नगरे मीठापुर-स्थिते कृषि-भवनस्य कार्यालये आयोजितायां पत्रकार-वार्तायां अयच्छत्।

रामकृपाल-यादवः अवदत् यत् नर्सरी-क्षेत्रे आधुनिक-प्रौद्योगिकी-प्रयोगेन अधिक-उत्पादन-प्राप्तेः उपायाः अस्मिन् त्रिदिवसीय-प्रदर्शने कृषकेभ्यः दर्शयिष्यन्ते। अत्र राष्ट्रीय-तथा बिहार-पैवेलियनयोः माध्यमेन कृषेः उन्नयनार्थं क्रियमाणाः नवीन-प्रयोगाः अपि प्रदर्शिताः भविष्यन्ति। अस्मिन् कार्यक्रमे अन्तरराष्ट्रीय-राष्ट्रीय-स्तरयोः अष्ट संस्थानानि तथा बिहार-राज्ये प्रगतिशील-प्रौद्योगिक्या कृषिं कुर्वन्तः द्वादशाधिकाः जनाः अपि सहभागिनः भविष्यन्ति। ‘चाणक्य-हॉर्टि-पिच्’ नाम्ना विशेष-पैवेलियनः अपि भविष्यति, यत्र कृषिक्षेत्रे उत्कृष्ट-स्टार्ट-अप-कर्तृभ्यः अवसरः प्रदीयते। एतेषां प्रयोगेभ्यः कृषकाः कृषि-बागवानी-क्षेत्रयोः नूतन-प्रयोगानां विषये ज्ञानं प्राप्स्यन्ति।

मन्त्री अवदत् यत् बिहार-राज्यस्य ७६ प्रतिशत-जनसंख्या कृषौ आश्रिता अस्ति। अतः कृषकाणां आय-वृद्धये शासनं निरन्तरं प्रयत्नशीलम् अस्ति। नवीन-प्रौद्योगिक्या न्यून-व्यये अधिक-लाभ-प्राप्तेः उपायाः अपि कृषकेभ्यः उपदिश्यन्ते। सः मुख्यमन्त्री नीतीश-कुमारस्य उल्लेखं कृत्वा अवदत् यत् तस्य स्वप्नं सर्वेषां पात्रेषु बिहार-व्यञ्जनस्य प्रस्तुतिरेव अस्ति। इदं स्वप्नं प्रायः साकारं जातम्, अधुना तु विदेशेषु अपि बिहारस्य कृष्युत्पादानां प्रसारणाय विभागः प्रयत्नं करोति। मुजफ्फरपुर-लीची, भागलपुर-जर्दालू-आम्रं, मखानं च सहितं बहूनि उत्पादानि जी-आई-टैग् प्राप्तवन्ति, येन तेषां वैश्विक-स्तरे प्रसारः आरब्धः।

कृषिमन्त्री उक्तवान् यत् मखान-विकास-संघस्य कार्यालयं दरभंगा वा मुजफ्फरपुरे स्थाप्यते, तस्य कृते स्थानानि चिन्हीकृतानि सन्ति। मुख्यालयस्य निर्णयः केन्द्रीय-शासनस्याधीनः भविष्यति। सः अवदत् यत् खाड़ी-देशेषु, वियतनाम्, मलेशिया-देशयोः च मखानस्य महती याचना अस्ति। भारते उत्पाद्यमानस्य मखानस्य ७०–८० प्रतिशतं बिहार-राज्ये एव उत्पाद्यते। सः प्रधानमन्त्रिणः प्रति आभारं व्यक्तवान् यत् एतस्य ‘सुपरफूड्’ इत्यस्य वैश्विक-प्रसारणे तस्य विशेष-योगदानम् अस्ति। संघ-स्थापनेन अस्य विकासः भविष्यति, कृषकाः अपि तत्र आवश्यक-प्राविधिक-सामग्रीं प्राप्स्यन्ति।

मन्त्री अवदत् यत् बिहार-राज्ये लीची-फलस्य उन्नत-प्रक्रिया-केन्द्र-स्थापनाय अपि विचारः क्रियते, यत् पीपीपी-पद्धत्या स्थाप्यते। अस्य प्रयोजनं यत् लीची-फलस्य सम्यक् पैकेजिंग् क्रियेत तथा च दीर्घकालपर्यन्तं सम्यक् रक्ष्येत। एतादृशानां एककानां कृते बिहार-इण्डस्ट्रियल-प्रमोशन-पॉलिसी-अन्तर्गतं अनुदानम् अपि प्रदीयते। अद्यतन-प्रौद्योगिक्या लीची-फलस्य संरक्षण-कालः ३० दिनपर्यन्तं विस्तारितः अस्ति, किन्तु मेडागास्कर-देशेन विकसितया नूतन-प्रौद्योगिक्या अयं कालः ४५ दिनपर्यन्तं वर्धितः। अस्याः प्रौद्योगिक्याः आयाताय प्रयत्नाः क्रियन्ते, येन बिहार-राज्यस्य कृषकाः अपि लाभान्विताः स्युः। वैज्ञानिकाः अपि अस्मिन् विषये निरन्तरं शोधं कुर्वन्ति।

हिन्दुस्थान समाचार / अंशु गुप्ता