Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
रांची, 07 मार्चमासः (हि.स.)। अस्मिन् वर्षे चैत्रनवरात्रि उत्सवः मार्चमासस्य १९ तमे दिने शुक्लप्रतिपदायां आरभ्य मार्चमासस्य २७ तमे दिने नवम्यां समाप्तः भविष्यति। पुरोहितः मनोजपाण्डेयः शनिवासरे अवदत् यत् एषः पर्वः अतीव पवित्रः मन्यते, यतः परम्परानुसारं अस्मिन्नेव दिने भगवान् ब्रह्मा सम्पूर्णस्य सृष्टेः निर्माणं कृतवान्। नवरात्रि उत्सवः संवत्सरस्य आरम्भस्य प्रतीकः अपि अस्ति। एतेषु नवसु दिवसेषु मातुः दुर्गायाः नवस्वरूपाणां विशेषपूजा-अर्चनायाः महत्त्वम् अस्ति। गृहेषु मातुः दुर्गायाः अखण्डज्योतिः प्रज्वाल्यते तथा तस्याः नवानि भिन्नानि स्वरूपाणि पूज्यन्ते।
हिन्दूपञ्चाङ्गानुसारम् अस्मिन् वर्षे बहवः अत्यन्तशुभाः योगाः निर्मीयन्ते। एतेषु योगेषु पूजा-अर्चना कृत्वा भक्ताः मातुः दुर्गायाः विशेषकृपां प्राप्नुवन्ति तथा तेषां जीवनं सुखसमृद्ध्या आध्यात्मिकशान्त्या च परिपूर्णं भवति।
पुरोहितेन उक्तं यत् ऋषिकेशपञ्चाङ्गानुसारं चैत्रनवरात्रेः प्रथमदिने अतीव दुर्लभः संयोगः भवति, यः पूजापाठाय अत्यन्तं शुभः मन्यते। अस्मिन् दिने शुक्लयोगस्य निर्माणं भवति। कलात्मकयोगे, शुक्लयोगे तथा छत्रयोगे कलशस्थापना करिष्यते। कलशस्थापनायाः मुहूर्तः प्रातः ६.५२ वादनात् ७.४३ वादनपर्यन्तम् अस्ति। धार्मिकमान्यतानुसारं एतेषु शुभयोगेषु पूजापाठं कृत्वा साधकः इच्छापूर्तेः आशीर्वादं लभते तथा सर्वदुःखानां नाशः भवति।
पुरोहितः अवदत् यत् नवरात्रिकाले भक्तिभावेन जनाः पूजापाठं मन्त्रोच्चारणं च कृत्वा देवीं प्रसादयन्ति तथा सुखस्य सौभाग्यस्य च कामनां कुर्वन्ति। मार्चमासस्य २६ तमे दिने महाष्टमीव्रतं धारयिष्यते। २७ तमे दिने महानवमीपूजनं, कन्यापूजनं, हवनं, आरती च कृत्वा पूजा सम्पन्ना भविष्यति। अस्मिन्नेव दिने भगवतो रामस्य जन्मोत्सवः रामनवमी इति नाम्ना आचर्यते।
तथैव चैतीषष्ठपूजा मार्चमासस्य २२ तमे दिनात् आरभ्य २५ तमे दिनपर्यन्तं भविष्यति—प्रथमदिनम् (नहाय-खाय) : २२ मार्च २०२६, रविवासरः।द्वितीयदिनम् (खरना पूजा) : २३ मार्च २०२६, सोमवासरः।तृतीयदिनम् (सन्ध्याअर्घ्य) : २४ मार्च २०२६, मङ्गलवासरः, अस्तमितसूर्याय अर्घ्यप्रदानम्।चतुर्थदिनम् (उषाऽर्घ्य) : २५ मार्च २०२६, बुधवासरः, उदितसूर्याय अर्घ्यप्रदानम्।
तेन उक्तं यत् चैत्रमासस्य शुक्लपक्षात् सनातननववर्षस्य अर्थात् नवसंवत्सरस्य तथा वसन्तनवरात्रेः आरम्भः भवति। अस्मिन् पुण्यावसरे भक्ताः नवदिनपर्यन्तं मातुः दुर्गायाः व्रतं धारयन्ति तथा दुर्गापाठं, जपं विधिपूर्वकं पूजा-अर्चनां च कुर्वन्ति।
नवरात्रिकाले बहवः महत्त्वपूर्णाः धार्मिकाः उत्सवाः अपि भवन्ति। अस्मिन् समये भगवान् सूर्यस्य आराधना, चैतीषष्ठव्रतस्य पालनम्, भगवान् विष्णोः मत्स्यावतारस्य स्मरणम् तथा भगवान् श्रीरामस्य अवतारदिवसस्य पूजनं दर्शनं च क्रियते। धार्मिकपरम्परानुसारं वर्षे केवलं चैत्रनवरात्रौ एव एषः विशेषः अवसरः भवति यदा नवसंवत्सरः, गौरीतृतीयाव्रतम् तथा चैतीषष्ठोत्सवः एकत्र एव आचर्यन्ते।
---------------
हिन्दुस्थान समाचार