शरीरस्य सुरक्षा कवचं करणीयं दृढम् : सतीश रायः
--अधिके अस्वस्थे संजाते दुर्बला प्रतिरोधक्षमता प्रयागराजः, 13 अप्रैलमासः (हि.स)। देशे सर्वेषां वयोवर्गाणां जनाः पूर्वस्य अपेक्षया अधिकसंख्यया रोगग्रस्ताः भवन्ति, अपि च अल्पाल्प-कालान्तराले पुनः पुनः अस्वस्थाः भवन्ति। ऋतुपरिवर्तने सति ते शीघ्रं र
सतीश राय


--अधिके अस्वस्थे संजाते दुर्बला प्रतिरोधक्षमता

प्रयागराजः, 13 अप्रैलमासः (हि.स)।

देशे सर्वेषां वयोवर्गाणां जनाः पूर्वस्य अपेक्षया अधिकसंख्यया रोगग्रस्ताः भवन्ति, अपि च अल्पाल्प-कालान्तराले पुनः पुनः अस्वस्थाः भवन्ति। ऋतुपरिवर्तने सति ते शीघ्रं रोगग्रस्ताः भवन्ति। अस्य मुख्यकारणं अस्ति यत् अस्माकं रोग-प्रतिरोधक-क्षमता सम्यक् विकसितं नास्ति, अर्थात् अस्माकं इम्युनिटी-शक्तिः दुर्बला जाता।

एताः उक्तयः एसकेआर-योग-रेकी-अनुसन्धान-प्रशिक्षण-प्राकृतिक-संस्थाने प्रयागराज-स्थिते रेकी-केन्द्रे आयोजिते निःशुल्क-स्पर्श-ध्यान-कार्यक्रमे प्रसिद्धः स्पर्श-चिकित्सकः सतीश राय सोमवासरे अवदत्।

सः उक्तवान् यत् ईश्वरः सर्वेषां जीव-जन्तूनां कृते एकं सुरक्षा-कवचं दत्तवान्, यत् अस्मान् रक्षति। इम्युनिटी-तन्त्रं अस्माकं अस्य सुरक्षा-कवचस्य शक्तिं वर्धयति, येन शरीरं सामान्य-रोगैः शीघ्रं न आक्राम्यते। यदि वयं कस्यचित् रोगस्य ग्रसिताः अपि भवेम, तर्हि तस्मात् रोगात् शीघ्रं मुक्तिं प्राप्नुमः। विपरीततया यदि इम्युनिटी-तन्त्रं दुर्बलं भवति, तर्हि संक्रमणस्य सम्भावना वर्धते। अस्य सुरक्षा-कवचस्य आध्यात्मिक-भाषायां “आभामण्डलम्” इति अपि कथ्यते।

दुर्बल-सुरक्षा-कवचस्य कारणात् शीघ्रं क्लान्तिः अनुभूयते, घबराहट्, अशान्तिः, उदर-दोषः, पुनः पुनः शीत-रोगः (सर्दी-जुकाम) इत्यादयः लघु-रोगाः भवन्ति, अपि च महत्तर-रोगाणां सम्भावना अपि वर्धते।

इम्युनिटी-तन्त्रं सुदृढं कर्तुं ध्यान-योगाभ्यासः तथा प्रतिदिनं ७–८ घण्टानां निद्रा अतीव आवश्यकाः। अपि च दिनचर्यायां किञ्चित् परिवर्तनं कृत्वा अपि इम्युनिटी-शक्तिः वर्धयितुं शक्यते।

प्रातः उत्त्थाय विंशतिवारं गभीर-दीर्घ-श्वासः ग्रहणीयः। सकारात्मक-चिन्तनं धारयेत्। स्पर्श-ध्यानं योगाभ्यासश्च प्रतिदिनं १५ निमेषान् पर्यन्तं करणीयौ। उपविश्य शनैः अर्ध-लीटर-परिमितं उष्ण-जलम् पीयताम्। कृशत्वाय तस्मिन् निम्बू-रसः मधु च योज्यते। दिने तुलसी-पत्राणि चत्वारि-पञ्च, काली-मरीचस्य एकं दानं, एकं लवङ्गं च द्वयोः पात्रयोः जले उष्णीकृत्य एक-पात्र-परिमाणे अवशिष्टे तत् जलं पीयताम्।

अंकुरित-अन्नं, मौसमी-फलानि, हरित-शाकानि च अधिकं सेवनं करणीयम्। इम्युनिटी-तन्त्रस्य सुदृढतायै विटामिन-सी अतीव आवश्यकम् अस्ति, यथा निम्बूकम्, आमलकम्, मुसम्मी, नारङ्गम्, द्राक्षा, आम्रफलम् इत्यादयः फलानि विशेषतः हितकराणि भवन्ति।

अधिकं हास्यं अपि इम्युनिटी-तन्त्रं सुदृढं करोति, येन अधिका ऑक्सीजन-प्राप्तिः भवति तथा शरीरस्य रक्तसंचारः सम्यक् भवति। एतेन रक्तचापः, हृदयरोगाः, तनावः, अवसादः (डिप्रेशन) इत्यादिषु अपि लाभः भवति।

चत्वारिंशद्वर्षात् अनन्तरं अल्प-कैलोरी-सेवनं करणीयम्। अधिक-कैलोरी-प्रोटीन-सेवनात् सन्धि-शूलः भवितुम् अर्हति। लौकी-फलस्य सेवनात् कब्जः निवार्यते, वात-समस्या अपि शम्यते, मूत्र-सम्बद्ध-रोगेषु लाभः भवति। लौकी-सूपस्य पानात् यकृत्-रोगाः अपि उपशाम्यन्ति।

दिवा-भोजने दधि अवश्यं योजनीयम्, यतः दध्नि स्थिताः पोषक-तत्त्वाः मानव-शरीरं बहुभ्यः रोगेभ्यः रक्षितुं सहायं कुर्वन्ति।

---------------

हिन्दुस्थान समाचार