भोपालम्, 13मईमासः मध्यप्रदेशस्य खादी-ग्रामोद्योग-मण्डलस्य 'कबीरा' इति ब्राण्ड् इतीदम् अधुना वस्त्रेषु तथा गृहोपकरण-उत्पादेषु च अधिकतया लोकप्रियम् अस्ति। परम्परायाः, पर्यावरणस्य संरक्षणस्य, आत्मीयतायाः भावस्य च संयोगेन, खादी इतीदं ग्रामीण-शिल्पकाराणां कृते जीविकानां माध्यमं भवति।

कुटीर-ग्रामोद्योग-राज्यमन्त्री दिलीप जैस्वालः बुधवासरे अवदत् यत् एम्. पि.-खादी-ग्रामोद्योग-बोर्ड् इत्यनेन कबीरा-ब्राण्ड् इतीदं खादीबन्धन्-रिश्ता का इति विषये परम्परायाः आधुनिकतायाः च सङ्गमं कृतम् अस्ति इति। फैब्रुअरी 2015 इत्यस्मिन् आरब्धा, कबीरा-ब्राण्ड् इत्यस्मिन् खाद्याः व्याप्तिः इदानीं केवलं वस्त्रोद्योगे एव सीमितः नास्ति, परिधानात् गृहसज्जाः यावत् सम्पूर्णपरिधिः अधुना ग्राहकेभ्यः उपलभ्यते। कबीरा-श्रेण्याः सूती-शाटिकाः, शहतूत-क्षौम-शाटिकाः, स्त्री-पुरुष-ज्याकेट्स्, कुर्तिः, सूट्, शाल्, कुर्ता, शर्ट्स्, टवल्स्, शय्यावस्त्राणि, धूरीस, ऊनी-कम्बलानि, कार्पासः, मस्लिन्, क्षौम-चालन-वस्त्रसामग्रीः च सन्ति।

एम्. ओ. एस्. जैस्वालः अवदत् यत् खादी इतीदं कतिपयेषु बहुमुखीषु वस्त्रोद्योगेषु अन्यतमम् अस्ति यत् जैविकं पर्यावरण-अनुकूलं च भूत्वा विशेषानुभूतिम् उदपादयति। खादी इति भ्रातृभगिन्याः नित्यप्रेमनः प्रतीकः अपि अस्ति। प्रेमस्य बन्धनस्य च उत्सवेषु, विशेषतः रक्षाबन्धन् इत्यादिषु उत्सवेषु, खादी इत्यस्य उपयोगः अस्माकं सांस्कृतिक-गौरवस्य लक्षणम् अस्ति। अतः खादी इत्यस्य सम्बन्धः अभेद्यः अस्ति तथा च सः सर्वदा सम्बन्धान् संयोजयति। रक्षाबन्धने प्रतिवर्षं खादी-रक्षबंधानां उपहाराणां च अपेक्षां वर्धमाना अस्ति।

वस्त्रप्रावरणे, गृहसज्जायां च खादी

एम्. ओ. एस्. जैस्वाल् इत्यनेन सूचितं यत् खादी इत्यस्य अत्याधुनिकविन्यासानां कारणात् परिधानस्य गृहसज्जायाः च लोकप्रियता प्राप्यते इति। कबीरा-श्रेण्याः 20 तः अधिकैः उत्पादैः सह, खादी इतीदं वातानुकूलितं वस्त्रम् अपि अस्ति यत् ग्रीष्मकाले शीतलं, शिशिरकाले उष्णं च भवति। अनेन दैनन्दिनजीवने, उत्सवेषु, औपचारिक-अवसरेषु च एतत् आदर्शं जातम्। जैस्वालः अवदत् यत् लोकल्-टु-ग्लोबल् इति मन्त्रेण कबीरा-खादी, विन्ध्य-व्याली इत्येतयोः ब्राण्ड् इत्येते ग्रामीण-शिल्पिभ्यः जीविकान्ददति, आत्मानिर्भर-मध्यप्रदेशस्य लक्ष्यं च साधयन्ति।

--------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani