मईमासीयः 15तमः दिनांकः इतीदं विश्व-इतिहासे अनेकासां महत्त्वपूर्णानां घटनानां कृते स्मर्यते। अस्मिन् दिने पर्वतारोहणस्य जगति एका महिला प्राणवायुकोषेण विना एवेरेस्ट्-पर्वतस्य शिखरं प्राप्य असाधारणं पराक्रमं साधयित्वा नूतनं इतिहासं निर्ममे। अस्याः साहसिककार्येन महिलानां पर्वतारोहणक्षमतायाः विषये बहूनि धारणाः परिवर्तिताः।

तस्याः महिलायाः नाम एलिसन् हर्ग्रीव्स् इति अस्ति। ब्रिटिश्-महिला आरोहिका एवेरेस्ट्-पर्वतं पूरक-प्राणवायु-विना, कस्यापि शेर्पानां साहाय्येन विना च आरोहत्। सः एतत् असाधारणं कार्यं 13 मई 995 इत्यत्र साधितवान्, ततः 15 मई 1995 इत्यत्र, विश्वव्यापिनीषु प्रसारमाध्यमेषु वार्ताः इतिहासं रचयन्। अयं पराक्रमः अद्यापि पर्वतारोहणस्य इतिहासे प्रेरणात्मकः इति मन्यते, यत्र कठिन-परिस्थितिषु, प्राणवायु-न्यूनतायां च सत्सु शिखरं प्राप्तुं अत्यन्तं परिस्थितिपूर्णम् अस्ति। एषा उपलब्धिः सम्पूर्णे विश्वे आरोहकानां कृते नूतना प्रेरणां प्रददात्।

अस्मिन् दिने वैश्विक-फास्ट्-फूड्-उद्योगस्य आधारः अपि स्थापितः। मईमासस्य 15, 1940 दिनाङ्के, रिचर्ड् तथा मौरिस म्याक्डोनाल्ड इति द्वौ भ्रातरौ क्यालिफोर्नियादेशस्य स्यान्-बर्नार्डिनो-नगरे एकं लघुतरं भोजनालयं प्रारब्धवन्तौ। अयं लघुः निर्गमः वैश्विक-फास्ट्-फूड्-जायण्ट्-म्याक्डोनाल्ड्स् इति अभवत्।

अद्यत्वे म्याक्डोनाल्ड्स् इतीदं विश्वस्य 100 तः अधिकेषु देशेषु वर्तते, 35,000 तः अधिकानि औट्लॆट्स् च सञ्चालयति। बर्गर्स्, फ्रैस् इत्यादिभिः द्रुत-खाद्यपदार्थैः अस्य ब्राण्ड् इत्यनेन वैश्विक-खाद्य-संस्कृतिः गभीरतया प्रभाविता अस्ति। इतिहासज्ञानां मतानुसारेण, म्याक्डोनाल्ड् इत्यस्य सफलता बहुधा तस्य द्रुत-सेवा-प्रतिरूपस्य मानकीकृत-भोजन-सूचीनां च कारणात् अभवत्, येन तस्य सम्पूर्णे विश्वे द्रुतगत्या प्रसारः अभवत्।

अतः 15 मई साहसस्य, नवान्वेषणस्य, वैश्विकव्यवसायस्य विस्तारस्य च दिवसत्वेन आचर्यते। यद्यपि अयं दिवसः मानवस्य साहसस्य, पर्वतारोहणस्य सीमायाः स्पर्शस्य च कथा कथयति, तथापि आधुनिक-कार्पोरेट्-संस्कृतेः, वैश्विक-ब्र्याण्डिङ्ग् इत्यस्य च उदयः अपि सूचयति।

महत्त्वपूर्णा घटनाचक्रम्

1242-देहली-नगरस्य सुल्तान् मुइजुद्दीन् बह्राम् शाह् इत्यस्य सेना विद्रोहं कृत्वा सुल्तानस्य वधं करोति।

1935 तमे वर्षे मास्को-नगरे मेट्रो-यानस्य उद्घाटनम् अभवत्।

1940-रिचर्ड् तथा मौरिस् म्याक्डोनाल्ड इति द्वौ भ्रातरौ क्यालिफोर्नियादेशस्य स्यान् बर्नार्डिनो-नगरे म्याकडोनाल्डस्-संस्थां प्रारब्धवन्तौ।

1957-ब्रिटेन्-देशस्य आपूर्ति-मन्त्रालयः अघोषयत् यत् प्रशान्तमहासागरे आयोजितेषु परीक्षणशृङ्खलायाः भागरूपेण प्रथमं हैड्रोजन्-विस्फोटकं परीक्षितम् इति।

1958 तमे वर्षे सोवियत्-सङ्घेन स्पुट्निक्-3 इति राकेट् प्रक्षेपितम्।

1995-आलिसन् गार्ग्रीब्स् इत्येषा प्राणवायुकोषेण विना एवेरेस्ट्-शिखरं प्राप्तवती प्रथमा महिला अभवत्।

1999-कुवैत्-सर्वकारः संसदीये निर्वाचनेषु महिलानां मतदानस्य अधिकारं प्रददाति।

2001-दक्षिणपक्ष-सङ्घटनेन इटलीदेशे बहुमतं प्राप्तम्।

2002-संयुक्तराष्ट्रसङ्घस्य सुरक्षा-परिषदः इराक्-देशस्य उपरि प्रतिबन्धान् अनुमोदयत्।

2003 तमे वर्षे ब्रसेल्स्-न्यायालये इराक्-युद्धे अमेरिकादेशस्य सेनाध्यक्षस्य टामी फ्रेक्स् इत्यस्य विरुद्धं युद्ध-प्रकरणं प्रविष्टम्।

2005-भारतस्य विमानम् 20 वर्षाणाम् अनन्तरं केनडा-देशे पतितम्।

2008-श्रीलङ्कादेशस्य सर्वकारः एल्. टि. टि. ई. इति उग्रवादि-समूहस्य प्रतिबन्धं वर्षद्वयं यावत् विस्तारयत्।

2008-भारतीय-मूलस्य मञ्जुला सूद् इत्येषा यू. के.-देशस्य प्रथमा एशियन्-महिला महापौरः अभवत्।

जन्मतः

1817-देबेन्द्रनाथ-ट्यागोर्, प्रख्यातः विद्वांसः, धार्मिकनेता च

1897-अल्लूरी सीतारामराजू-प्रसिद्धः दक्षिणभारतस्य स्वातन्त्र्ययोद्धा

1907-क्रान्तिकारी-सुखदेवः-महान् क्रान्तिकारी-शहीदः।

1923-जानी वाकर्, भारतीयः हास्यकलाकारः

1933-टि. एन्. शेषन्-भारतस्य पूर्वमुख्यनिर्वाचन-आयुक्तः।

1965-माधुरी दीक्षित नेने-बालिवुड् अभिनेत्री।

1957-सुशील् चन्द्रः भारतस्य 24 तमः मुख्य-निर्वाचन-आयुक्तः अस्ति।

1991 तमे वर्षे एडिथ् क्रेसन् इत्येषा फ्रान्स्-देशस्य प्रथमा महिला प्रधानमन्त्री अभवत्।

1926-महेन्द्रनाथ मुल्लः-भारतीय-नौसेनायाः वीर-अधिकारिषु अन्यतमः।

1892-हरि विनायक् पाटस्कर्-भारतीयः राजनीतिज्ञः, मध्यप्रदेशस्य भूतपूर्वः राज्यपालः च।

मृत्युः

1958-जदुनाथ् सर्कार्-प्रसिद्धः इतिहासज्ञः।

1991-कालिन्दी चरण् पाणिग्रही-प्रसिद्धः ओडिया-कविः, उपन्यासकारः, कथाकारः, नाटककारः, निबन्धकारः च।

1993-के. एम्. करियप्पा-भारतस्य 'प्रथमः सेना-सेनापतिः'।

1998-राधिका रञ्जनगुप्तः-भारतीयराजनैतिकपक्षस्य जनतापक्षस्य राजनेत्री आसीत्।

2010-भैरोन् सिङ्घ् शेखावत्-राजस्थानस्य पूर्वमुख्यमन्त्री, भारतस्य उपराष्ट्रपतिः च

2017-सुब्रमण्यम् रामास्वामी-भारतस्य पुदुचेरी-राज्यस्य पूर्वः चतुर्थः मुख्यमन्त्री।

महत्त्वपूर्णानि अवसरानि

विश्वपरिवारदिवसः अस्ति।

---------

Hindusthan Samachar / Dheeraj Maithani