कठुआनगरम्, २९ मे-मासः (हि.स.)। वेद-मन्दिर-योले प्रचलति ७८-दिवसीय-चतुर्वेद-यज्ञानुष्ठानस्य अष्टचत्वारिंशत्तमे दिने स्वामीरामस्वरूपः योगाचार्यः श्रद्धालून् सामवेदस्य महत्त्वविषये विस्तरेण अवगतवान्। तेन उक्तं यत् श्रीकृष्ण-महाराजेन भगवद्गीतायाः १०/२२ श्लोके स्वयम् उक्तम् — “चतुर्षु वेदेषु अहं सामवेदः अस्मि” इति, यस्य वास्तविकः अर्थः वेदानां गहन-अध्ययनानन्तरमेव सम्यक् ज्ञातुं शक्यते।

स्वामीजी स्पष्टतया उक्तवान् यत् योगेश्वरः श्रीकृष्णः परमेश्वरे लीनः भूत्वा परमेश्वरस्यैव पक्षतः एतत् वचनं कथयति — “अहं चतुर्षु वेदेषु सामवेदः अस्मि” इति। अत्र ‘अहम्’ इत्यस्य अर्थः परमेश्वरः अस्ति। तेन उक्तं यत् सामवेदः उपासना-काण्डः अस्ति तथा वेदेषु परमेश्वरस्य उपासनायाः विशेषं महत्त्वं प्रतिपादितम् अस्ति। तेन सामवेदस्य मन्त्रौ २५८, ३८८ तथा ऋग्वेदस्य मन्त्रं ८/९८/१ उद्धृत्य उक्तं यत् एतेषु मन्त्रेषु स्वयं परमेश्वरेण सामवेदः अत्यन्तं श्रेष्ठः कथितः तथा ऋषि-मुनिभ्यः तस्य गानस्य निर्देशः दत्तः। स्वामीरामस्वरूपः उक्तवान् यत् वेदज्ञानस्य अभावे जनाः स्वबुद्ध्या कल्पनया च गीताश्लोकानाम् अर्थं कुर्वन्ति, यत् सत्यात् दूरं भवितुम् अर्हति। तेन सांख्यशास्त्रस्य सूत्रम् — “न कल्पनाविरोधः प्रमाणदृष्टस्य” — इति उद्धृत्य उक्तं यत् यत् सत्यं प्रमाणेन सिद्धम् अस्ति, तस्य खण्डनं केवल-कल्पनया कर्तुं न शक्यते।

तेन चिन्ता व्यक्तीकृता यत् वर्तमानकाले जनाः ऋषीणां वाण्या वेदज्ञानात् च दूरं गच्छन्ति, येन समाजः सत्यात् विचलति। स्वामीमहोदय: सर्वान् प्रति आह्वानं कृतवान् यत् ते पुनः वेदान् प्रति प्रत्यागच्छेयुः, तेषाम् अध्ययनं कुर्युः तथा ऋषिभिः प्रदर्शितस्य मार्गस्य अनुसरणं कुर्युः। कार्यक्रमस्य अन्ते तेन शतपथ-ब्राह्मणस्य वचनम् उद्धृत्य उक्तं यत् वेदविदः सदा सत्यं वदन्ति, सामान्य-मनुष्याः तु प्रायेण असत्यं प्रति प्रवीणाः भवन्ति।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan