शिमलानगरम्, १८ जूनमास: (हि.स.)। हिमाचलप्रदेशस्य पूर्वमुख्यमन्त्री तथा पूर्वकेन्द्रीयमन्त्री शान्ताकुमारः सहनिवास-सम्बन्धानां वर्धमानप्रवृत्तिं प्रति चिन्तां प्रकटयन् केन्द्रसर्वकारम् एतादृशव्यवस्थायां विधिं निर्माय प्रतिबन्धं विधातुम् आग्रहं कृतवान्। तेन उक्तं यत् परस्परं प्रेमसम्बन्धं धारयन्तौ युवकयुवत्यौ विवाहं कुर्याताम्, अन्यथा स्वपरिवारैः सह एव निवसेयाताम्।

गुरुवासरे प्रकाशिते वक्तव्ये शान्ताकुमारः पञ्जाब-हरियाणा-उच्चन्यायालयस्य नवीननिर्णयस्य स्वागतं कृत्वा उक्तवान् यत् न्यायालयेन सहनिवास-सम्बन्ध-प्रकरणे महत्त्वपूर्णा टिप्पणी कृता। तेन अवगतं यत् एकः युवकः एका युवती च स्वपरिवाराभ्यां गृहं प्रत्यागन्तुम् उद्बोधितौ सन्तौ न्यायालयात् सुरक्षां प्रार्थितवन्तौ। न्यायालयेन सुरक्षा प्रदातुं निराकृत्य उक्तं यत् ताभ्यां स्वपरिवारयोः संवैधानिकाधिकाराः प्रभाविताः भवन्ति तथा तयोः एतेन आचरणेन परिवारौ सामाजिकापकीर्तेः समक्षं कर्तुं बाध्यौ भवतः।

शान्ताकुमारः अवदत् यत् न्यायालयेन स्वनिर्णये एतदपि उल्लिखितं यत् पाश्चात्यसंस्कृतेः प्रभावात् सहजीवन-सम्बन्धानां प्रकरणानि वर्धन्ते। न्यायालयेन भारतीयसंस्कृतेः नैतिकमूल्यानां पारिवारिकव्यवस्थायाश्च महत्त्वं विशेषतः प्रतिपादितम्।

तेन उक्तं यत् संविधानस्य अनुच्छेदस्य २१ अनुसारं प्रत्येकं जनाय सम्मानपूर्वकं शान्तिपूर्णं च जीवनं यापयितुं अधिकारः अस्ति। न्यायालयेन एतदपि स्वीकृतं यत् विवाहं विना सहनिवासस्य स्थितौ सम्बन्धितपरिवाराणां सम्मानपूर्वकजीवनस्य अधिकारोऽपि प्रभावितः भवितुम् अर्हति।

पूर्वमुख्यमन्त्री अवदत् यत् पाश्चात्यसभ्यतायाः वर्धमानप्रभावात् सहजीवन-सम्बन्धानां प्रकरणानि निरन्तरं वर्धन्ते। तेन अभिप्रेतं यत् एतेषां सम्बन्धानां कारणेन कतिपयानि गम्भीराणि आपराधिकप्रकरणानि हत्याः च प्रकाशम् आगतानि, येन समाजे प्रतिकूलः सन्देशः प्रसृतः। तस्य मते एषा प्रवृत्तिः भारतीयसामाजिक-नैतिकमूल्यानां प्रतिकूलं प्रभावं जनयति।

शान्ताकुमारः केन्द्रसर्वकारम् आग्रहं कृतवान् यत् भारतीयसंस्कृतेः, पारिवारिकव्यवस्थायाः तथा सामाजिकमूल्यानां संरक्षणार्थं सहजीवन-सम्बन्धानां विषये स्पष्टः विधिः निर्मीयताम् तथा एतस्याः व्यवस्थायाः प्रतिबन्धविषये गम्भीरतया विचारं क्रियताम्।

Hindusthan Samachar / Divya Ranjan