Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
नवदिल्ली, 12 जुलाईमासः (हि.स.)। केन्द्रियविधिन्यायमन्त्री अर्जुनरामः मेघवालः रविवासरे अकथयत् यत् देशे धार्मिकसौहार्दस्य रक्षणं केवलम् एकस्य समुदायस्य दायित्वं नास्ति। सः अकथयत् यत् प्रेम कदापि एकस्मिन् पक्षे न भवति, तस्य कृते परस्परभावः आवश्यकः। यदि वर्तमानपरिस्थितयः भिन्नाः सन्ति तर्हि स्वातन्त्र्यसमये देशस्य विभाजनं कुतः अभवत्। तस्य इदं वक्तव्यं वर्तमानसर्वकारस्य अस्मिन् विषये भवद्भिः आलोचनानां सन्दर्भे आसीत्।
जनसत्तायाः सम्पादकः आसीत् स्वर्गीयस्य प्रभाषजोशी-महोदयस्य स्मृत्यर्थम् आयोजितस्य 17तमस्य 'प्रभाषप्रसंगस्य' स्मृतिव्याख्यानस्य राजघाटस्थे सत्याग्रहमण्डपे आयोजनं कृतम्।
कार्यक्रमे केन्द्रियविधिन्यायमन्त्री अर्जुनरामः मेघवालः मुख्यातिथिः आसीत्, यत्र 'कौमीसंवादितायाः मधुशालायाम्' इति विषये स्मारकव्याख्यानं प्रोफेसर्-सुदर्शन-अयंगर-महोदयेन दत्तम्। कार्यक्रमस्य अध्यक्षतां वरिष्ठपत्रकारः प्रभाषस्मृतिन्यासस्य अध्यक्षः च बनवारी-महोदयः कृतवान्। कार्यक्रमे वरिष्ठपत्रकारः पद्मभूषणः रामबहादुर-राय-महोदयः अपि उपस्थितः आसीत्।
अस्मिन् अवसरे मुख्यातिथिः अर्जुनरामः मेघवालः अकथयत्, प्रेम कदापि एकस्मिन् पक्षे न भवति। यदि सर्वं सम्यक् भवेत् तर्हि देशस्य विभाजनं न अभविष्यत्। सः पूर्ववक्तुः कबीरस्य उपेक्षायाः विषये खण्डनं कृतवान्। सः प्रधानमन्त्रिणा नरेन्द्रमोदिना सह एकस्य प्रसंगस्य उल्लेखं कुर्वन् अकथयत् यत् तेन सम्बद्धे तीर्थस्थले 'मगहर्'-नाम्नि कबीरसम्बद्धेषु विकासकार्येषु प्रायः सहस्रं कोटिरूप्यकाणि व्ययिताः सन्ति। सः इदम् अपि अकथयत् यत् अहमदाबादस्य एकस्मिन् प्रबन्धनसंस्थाने कबीरस्य विचाराः पाठ्यन्ते, हरियाणाप्रदेशस्य मुख्यमन्त्रिणः शासकीयावासस्य नाम च 'कबीरकुटीरम्' इति स्थापितम्।
स्मारकव्याख्यानं ददत् डॉ. सुदर्शन-अयंगर-महोदयः अकथयत् यत् देशः सामाजिकस्य वैचारिकस्य च संकटस्य कालात् गच्छति। सः अकथयत् यत् मुख्यधारायाः माध्यमानि सामाजिकमाध्यमानि च समाजं विशिष्टां दिशिं प्रति प्रभावितं कुर्वन्ति, यत्र पत्रकारितायाः उद्देश्यं समाजे धार्मिकैक्यस्य पारस्परिकसम्मानस्य च प्रोत्साहनं भवितुम् अर्हति। सः अकथयत् यत् स्वधर्मे प्रेम अन्यधर्मस्य सम्मानं च एव प्रभाषजोशी-महोदयस्य पत्रकारितायाः मूलसन्देशः आसीत्।
अध्यक्षीयसम्बोधने वरिष्ठपत्रकारः बनवारी-महोदयः अकथयत् यत् हिन्दू-मुस्लिम-प्रश्नः गान्धिकाले अपि आसीत् अद्यापि च अस्ति, विपरीतविचाराणां समावेशिताभवने कालः अपेक्ष्यते। सः अकथयत् यत् केवलं प्रेम्णा सर्वेषां समस्यानां समाधानं न सम्भवति। तथापि भारतस्य विशेषता एषा अस्ति यत् अत्र विपरीतविचाराणां मान्यतानां च जनाः अपि सह वस्तुं शक्नुवन्ति। अस्य कृते प्रत्येकं जनेन स्वकर्तव्यस्य स्वयं निर्धारणं कर्तव्यं, अस्य कृते च तैः गान्धिनि निर्भरं भवितुं न आवश्यकम्।
वरिष्ठपत्रकारः रामबहादुर-राय-महोदयः कार्यक्रमे एतद्विषये चिन्तां व्यक्तवान् यत् हिन्दीपत्रकारितायाः 200 वर्षाणां पूर्णत्वस्य अवसरे पर्याप्तम् आत्ममन्थनं न अभवत्। सः कार्यक्रमे विमोचितस्य प्रभाषजोशी-महोदयस्य 41 लेखानां संकलनस्य उल्लेखं कुर्वन् अकथयत् यत् प्रभाषजोशी-महोदयः जनोन्मुखीपत्रकारितायाः प्रबलः समर्थकः आसीत्, तस्य च मतम् आसीत् यत् पत्रकारिता समाजस्य अन्तिमव्यक्तेः वाणी भवितुम् अर्हति।
कार्यक्रमे 'आपातकालीन-कालस्य पञ्चाशत् वर्षाणि: अनुभवः, अध्ययनं, शिक्षा च' 'पत्रकारितायाः युगधर्मः' इति च पुस्तकयोः लोकार्पणं कृतम्। स्वागतभाषणं मनोज-मिश्र-महोदयेन दत्तम्, कार्यक्रमस्य संचालनं च धीरेन्द्र-राय-महोदयेन कृतम्।
--------------------
Hindusthan Samachar / Divya Ranjan