Enter your Email Address to subscribe to our newsletters
चलच्चित्रम् : आर्यभट्टस्य जीरो
कलाकाराः : हिमांश कोहली, रवि किशन, सोनाली सेहगल, दर्शना बानिक, नीरज सूद, शिल्पा शिंदे, राजेश शर्मा, इश्लिन प्रसाद, नरेश वोहरा
निर्देशकः : कमल चन्द्रा
लेखकः : तारिक मोहम्मद
अवधिः : १ घण्टा ५४ निमेषाः
प्रदर्शनतिथिः : ७ अगस्त २०२६
मूल्याङ्कनम् : ⭐⭐⭐½ (३.५/५)
अद्यत्वे प्रतियोगितापरीक्षाणां, निर्जीविकायाः, निरन्तरवर्धमानस्य सामाजिकदबावस्य च मध्ये युवानां मानसिकावस्था महती समस्या अभवत्। निर्देशकस्य कमलचन्द्रस्य ‘आर्यभट्टस्य जीरो’ इति चलच्चित्रम् एतदेव संवेदनशीलं विषयं भावपूर्णेन प्रेरणादायिना च प्रकारेण प्रस्तौति। एतत् केवलं कस्यचित् युवकस्य सफलतायाः असफलतायाश्च कथा नास्ति, अपितु आत्मविश्वासस्य, पारिवारिकसम्बन्धानां, स्वस्मिन् विश्वासस्य च संरक्षणस्य प्रेरणां ददाति। दीर्घकालानन्तरं हिमांश कोहली एतादृशे पात्रे दृश्यते, यत् तस्य अभिनयकौशलं नूतनेन रूपेण प्रकाशयति।
कथा
चलच्चित्रस्य कथा उत्तराखण्डनिवासिनः ब्रह्मगुप्त श्रीवास्तवस्य, यः बग्गू इति नाम्ना प्रसिद्धः (हिमांश कोहली), तस्य जीवनस्य परितः प्रवर्तते। सामान्यपरिवारात् आगतः बग्गू स्वजीवने किञ्चित् महत् साधयितुम् इच्छति, किन्तु प्रत्येके पदे तस्मै असफलतायाः सामना कर्तव्यः भवति। तस्य प्रिया रिंकू (सोनाली सेहगल) एकेन अधिकारिणा सह परिणयं करोति। ततः सः संघलोकसेवायोगस्य (यूपीएससी) परीक्षाम् उत्तीर्य उच्चाधिकारी भवितुं स्वप्नं पश्यति। परन्तु भाग्यं, परिस्थितयः, तस्य स्वकीयाः त्रुटयश्च पुनः पुनः तस्य मार्गे विघ्नान् जनयन्ति। समाजः सम्बन्धिनश्च तं उपहसन्तः ‘आर्यभट्टस्य जीरो’ इति सम्बोधयन्ति। एवं स्थितौ किं बग्गू स्वपराजयं विजये परिणमयितुं समर्थो भविष्यति? एषः प्रश्नः चलच्चित्रं समाप्तिपर्यन्तं रोचकं धारयति।
निर्देशनम्
निर्देशकः कमलचन्द्रः कथां सरलतया प्रामाणिकतया च प्रस्तुतवान्। चलच्चित्रम् अनावश्यकनाटकीयतां परिहरन् वास्तविकजीवनस्य समीपे तिष्ठति। लेखकस्य तारिक मोहम्मदस्य पटकथा भावपूर्णा वर्तते, तस्य अनेकाः संवादाः प्रत्यक्षं हृदयं स्पृशन्ति। विशेषतः पितुः पुत्रस्य च सम्बन्धः येन संवेदनशीलतया चित्रितः, स एव चलच्चित्रस्य प्रमुखं सामर्थ्यं भवति।
अभिनयः
हिमांश कोहली अस्य चलच्चित्रस्य प्राणः अस्ति। संघर्षरतस्य युवकस्य विवशता, क्रोधः, आशा, विषादश्च तेन अत्यन्तं स्वाभाविकतया अभिनीताः। एषा तस्य अभिनयजीवनस्य परिपक्वतमासु प्रस्तुतिषु एका इति वक्तुं शक्यते। नीरज सूद पितुः पात्रे उत्कृष्टमभिनयं प्रदर्शितवान्। तस्य हिमांश कोहली च संयुक्तानि भावपूर्णदृश्यानि दीर्घकालं स्मरणेषु तिष्ठन्ति। रवि किशन स्वकीयेन देशीयशैल्या चलच्चित्रे विनोदस्य सौकर्यस्य च संयोगं करोति। सोनाली सेहगल, दर्शना बानिक, राजेश शर्मा, शिल्पा शिंदे च स्वस्वपात्रेषु प्रभावं स्थापयन्ति।
तान्त्रिकपक्षः
चलच्चित्रस्य पृष्ठसङ्गीतम् भावपूर्णदृश्यानां प्रभावं वर्धयति। उत्तराखण्डस्य रमणीयस्थलानि चित्रग्राहकेण प्रभावशालिन्या रीत्या चित्रितानि सन्ति। सम्पादनं सुसंहतं वर्तते, चलच्चित्रं च स्वगतेः संतुलनं सम्पूर्णकथायां धारयति। सङ्गीतम् अपि कथया सह स्वाभाविकतया प्रवहति।
अन्तिमनिर्णयः
‘आर्यभट्टस्य जीरो’ इति प्रेरणादायकं पारिवारिकं चलच्चित्रम् अस्ति, यत् दर्शयति यत् असफलता कदापि कस्यचित् व्यक्तेः परिचयः न भवति। एतत् युवभ्यः हारं न स्वीकर्तुं, स्वस्वप्नसिद्धये निरन्तरं संघर्षं कर्तुं च प्रेरणां ददाति। हिमांश कोहली इत्यस्य प्रभावशाली अभिनयः, भावपूर्णा कथा, कमलचन्द्रस्य संतुलितं निर्देशनं च चलच्चित्रम् अत्यन्तं प्रभावोत्पादकं निर्माति। यदि भवन्तः एतादृशानि चलच्चित्राणि रोचन्ते, यानि मनोरञ्जनेन सह प्रेरणामपि ददति, तर्हि ‘आर्यभट्टस्य जीरो’ भवतां कृते उत्तमः विकल्पः सिद्धः भविष्यति।
हिन्दुस्थान समाचार / Dheeraj Maithani