- मुख्यमन्त्री डॉ. मोहन यादवः अवदत् बहुविवाहः मध्यप्रदेशे कथमपि न स्वीकरिष्यते

- विहिपद्वारा मन्दिराणि सर्वकारीय-नियन्त्रणात् मुक्तानि कर्तुं सङ्कल्पः गृहीतः

- रवीन्द्रभवने जनौघः समुपस्थितः, रामजन्मभूमि-आन्दोलनात् सामाजिक-समरसतां यावत् गुञ्जितं श्रद्धेयस्य अशोकसिङ्घलस्य स्मरणम्

- २७ सितम्बर २०२६ तः २७ सितम्बर २०२७ पर्यन्तं देश-विदेशेषु प्रवर्तिष्यते वर्षव्याप्यभियानम्

भोपालम्, 27 सितम्बरमासः (हि.स.)। “एकस्मिन् एव देशे एकस्मिन् एव च प्रदेशे द्वौ विधानाविव न प्रवर्तिष्येते। समाननागरिकसंहिता (यूसीसी) समयस्याह्नानम् अस्ति। यदा हिन्दुः रामः विध्यनुसारेण एकमेव विवाहं करोति, तर्हि मुस्लिमेन रहीमेनापि एकमेव विवाहः करणीयः स्यात्। मध्यप्रदेशे बहुविवाहः कथमपि न अङ्गीक्रियते।” मुख्यमन्त्री डॉ. मोहनयादवः रविवासरे रवीन्द्रभवने अशोकसिङ्घल-जन्मशताब्दी-वर्षस्य प्रान्तीय-समारोहे एतद् वदन् समाननागरिकसंहिताम् अधिकृत्य स्वसर्वकारस्य दृष्टिकोणं स्पष्टम् अकरोत्।

तस्य एतेन वचनेन सहैव मञ्चात् मन्दिराणां स्वायत्तता, सामाजिक-समरसता, सांस्कृतिक-पुनर्जागरणम् इत्येते विषयाः अपि मुखराः अभवन्। विश्वहिन्दूपरिषदः मध्यभारतप्रान्तस्य अस्मिन् आयोजने बृहत्संख्यायां जनानाम् उपस्थितौ श्रद्धेयस्य अशोकसिङ्घलस्य जीवनम्, रामजन्मभूमि-आन्दोलने तस्य भूमिका, हिन्दूसमाजस्य सङ्घटनाय कृतानि कार्याणि च स्मृतानि।

उल्लेखनीयम् अस्ति यत् २७ सितम्बर १९२६ तमे दिनाङ्के जातस्य अशोकसिङ्घलस्य जन्मशताब्द्याः अवसरे विश्वहिन्दूपरिषदा रविवासरात् वर्षव्यापिनः राष्ट्रव्यापी-अभियानस्य शुभारम्भः कृतः। इदम् अभियानं २७ सितम्बर २०२६ तः २७ सितम्बर २०२७ पर्यन्तं प्रवर्तिष्यते। विहिप-संस्थानुसारेण देशस्य ४७ प्रमुखकेन्द्रेषु सहैव विदेशेषु अपि वैचारिकी-सङ्गोष्ठ्यः, सामाजिक-समरसता-सम्मेलनानि, सेवाकार्याणि, जनजागरणकार्यक्रमाः, अन्याश्च प्रवृत्तयः आयोजयिष्यन्ते। जन्मशताब्दीवर्षस्य माध्यमेन अशोकसिङ्घलस्य जीवनं तस्य सामाजिक-सांस्कृतिक-योगदानं च नूतनपीढीं प्रति प्रापयितुं योजना वर्तते।

भोपाले दृष्टा जन्मशताब्द्याः व्यापिका प्रभा

रवीन्द्रभवनस्य प्रेक्षागृहे आयोजिते प्रान्तीयसमारोहे मुख्यमन्त्री डॉ. मोहन यादवः, विहिप-संस्थायाः केन्द्रीय-सहसङ्गठन-महामन्त्री विनायकराव देशपाण्डे, बजरंगदलस्य भूतपूर्व-राष्ट्रिय-संयोजकः राज्य-वित्तायोगस्य अध्यक्षश्च जयभानसिंह पवैया च प्रमुखवक्तृरूपेण उपस्थिताः आसन्। मञ्चे गुफामन्दिरधाम्नः पीठाधीश्वरः स्वामी रामप्रवेशदास देवाचार्य महाराजः, बौद्धभिक्षुः भदन्त बुद्धघोषः च सहिताः सन्ताः प्रबुद्धजनाश्च उपस्थिताः आसन्। कार्यक्रमस्य अध्यक्षतां वरिष्ठः समाजसेवी चौधरी ओ.पी. गोन्दिया अकरोत्। तत्रैव मञ्चे राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य मध्यभारतप्रान्त-सङ्घचालकः अशोक पाण्डेयः उपस्थितः आसीत्।

समारोहस्य वातावरणम् अशोकसिङ्घलस्य व्यक्तित्व-कृतित्वयोः स्मरणेन सह वर्तमान-सामाजिक-सांस्कृतिक-प्रश्नानां विमर्शेन अपि परिपूर्णम् आसीत्। वक्तारः तस्य जीवनं रामजन्मभूमि-आन्दोलनेन, हिन्दूसमाजस्य सङ्घटनेन, सामाजिक-समरसताया, सांस्कृतिक-चेतनया च योजयन्तः जन्मशताब्दीवर्षं व्यापक-सामाजिक-अभियानरूपेण अग्रे नेतुम् आह्वानम् अकुर्वन्।

यूसीसी-विषये मुख्यमन्त्रिणः प्रत्यक्षः सन्देशः

मुख्यमन्त्री डॉ. मोहनयादवः समाननागरिकसंहिताम् अधिकृत्य स्वसम्बोधने कामपि अस्पष्टतां न अत्यजत्। सः अवदत् यत् प्रधानमन्त्रिणः नरेन्द्रमोदिनः नेतृत्वे मध्यप्रदेशेन समाननागरिकसंहितां (यूसीसी) प्रवर्त्य एकं महत्त्वपूर्णं पदं निक्षिप्तम्। प्रदेशवासिनां परामर्शानाम् आधारेण यूसीसी प्रवर्तिता। एकस्मिन् देशे एकस्मिन् च प्रदेशे पृथक् पृथक् विधानानि न प्रवर्तिष्यन्ते। यूसीसी समयस्यावश्यकतां प्रतिपादयन् सः विवाहव्यवस्थां बहुविवाहस्य विषयं चापि अधिकृत्य स्वपक्षं स्पष्टम् अकरोत्। मुख्यमन्त्री अकथयत् यत् विधिसमक्षं समानतायाः सिद्धान्तः सर्वेषु नागरिकेषु समानरूपेण प्रवर्तितव्यः। सः बहुविवाहस्य प्रश्ने मध्यप्रदेशसर्वकारस्य नीतिम् अपि स्पष्टीकुर्वन् अवदत् यत् प्रदेशे बहुविवाहः कथमपि न अङ्गीक्रियते।

एतेन सहैव मुख्यमन्त्री डॉ. मोहन यादवः न्यवेदयत् यत् प्रदेशसर्वकारः गोपालनं प्रोत्साहयति। गोशालाभ्यः प्रतिगो लभ्यमानम् अनुदानं विंशति (२०) रूप्यकेभ्यः प्रवर्ध्य चत्वारिंशत् (४०) रूप्यकाणि कृतम्। अग्रेऽपि या आवश्यकता भविष्यति, सा अस्यां दिशायां करिष्यते।

मन्दिराणि सर्वकारीय-नियन्त्रणात् मुक्तानि स्युः

समारोहे विहिप-संस्थायाः केन्द्रीय-सहसङ्गठन-महामन्त्रिणा विनायकराव देशपाण्डे-महोदयेन मन्दिराणां स्वायत्ततायाः प्रश्नः प्रमुखतया उत्थापितः। सः अवदत् यत् देशस्य समग्राणि देवालयानि सर्वकारस्य नियन्त्रणात् सर्वथा मुक्तानि करणीयानि। मन्दिराणां सञ्चालनाय समाजेन सन्तैश्च सहभागितायुक्ता स्वतन्त्रा, स्वायत्ता, पारदर्शिका च व्यवस्था विकसनीया वर्तते।

सः स्वायत्त-देवास्वम्-मण्डलम् अथवा धर्मपरिषदः सदृश्याः व्यवस्थायाः आवश्यकतां प्रतिपादयन् अकथयत् यत् मन्दिराणां सञ्चालनं समाजस्य सन्तानां च हस्ते भवेत्। तस्य एतद् वक्तव्यं विहिप-संस्थायाः सुदीर्घकालात् चलन्त्याः मन्दिराणि सर्वकारीय-नियन्त्रणात् विमुक्तये याचनायाः सन्दर्भे महत्त्वपूर्णं मन्यते। देशपाण्डे-महोदयः मन्दिराणि केवलं धार्मिक-श्रद्धायाः केन्द्रं मन्तुम् अपेक्ष्य समाजस्य सांस्कृतिक-सेवा-जीवनेन सह संयोजने बलं दत्तवान्। जन्मशताब्दीवर्षे मन्दिरसम्बद्धाः विषयाः अपि व्यापक-सामाजिक-विमर्शस्य केन्द्रे आनेतव्याः इति सङ्केतः तस्य सम्बोधने दृष्टः।

पवैया अवदत्— रामजन्मभूमि-आन्दोलनं सांस्कृतिक-पुनर्जागरणम् आसीत्

बजरङ्गदलस्य भूतपूर्व-राष्ट्रिय-संयोजकः जयभानसिंह पवैया अशोकसिङ्घलस्य जीवनं रामजन्मभूमि-आन्दोलनस्य ऐतिहासिक-पृष्ठभूम्या सह संयोजयन् अवदत् यत् रामजन्मभूमि-आन्दोलनं विश्वस्य इतिहासे महत्तमं सांस्कृतिक-पुनर्जागरणम् आसीत्। सः आन्दोलनसम्बद्धानां कारसेवकानां योगदानं बलिदानं च अस्मर्यत्। सहैव काश्यां डोमराजस्य गृहे सन्तैः भोजन-स्वीकरणस्य घटनाम् उल्लिखन् एतत् सामाजिक-समरसतायाः अनुपमम् उदाहरणम् अवदत्।

पवैया अकथयत् यत् सामाजिक-समरसता समाजस्य ऐक्यभावश्चैव नूतनभारतस्य यथार्थं सामर्थ्यम् अस्ति। तस्य सम्बोधने अशोकसिङ्घलस्य भूमिका सांस्कृतिक-चेतनायाः सामाजिक-सङ्घटनस्य च व्यापके सन्दर्भे प्रस्तुता।

देहल्याम् अमितशाहस्य दत्तात्रेय-होसबाले-महोदयस्य च उपस्थितौ मुख्यः कार्यक्रमः

अशोकसिङ्घल-जन्मशताब्दी-वर्षस्य मुख्यः राष्ट्रिय-कार्यक्रमः नवदेहल्याः भारतमण्डपम्-इत्यत्र आयोजितः। अस्मिन् केन्द्रीय-गृहमन्त्री अमितशाहः राष्ट्रियस्वयंसेवकसङ्घस्य सरकार्यवाहः दत्तात्रेय-होसबाले च उपस्थितावभूताम्। देशस्य विभिन्नेषु भागेषु अपि जन्मशताब्दी-कार्यक्रमाः आयोजिताः। लक्ष्मणपुरे (लखनऊ) मुख्यमन्त्रिणः योगिनः आदित्यनाथस्य उपस्थितौ समारोहः सञ्जातः, यदा तु कर्णावत्याम् (अहमदाबादे) अपि मुख्यमन्त्रिणः भूपेन्द्रभाई-महोदयस्य उपस्थितौ कार्यक्रमः आयोजितः। एवंप्रकारेण एकस्मिन्नेव दिने देशस्य विभिन्नेभ्यः प्रमुखकेन्द्रेभ्यः अशोकसिङ्घल-जन्मशताब्दी-वर्षस्य कार्यक्रमाणां शुभारम्भः अभवत्।

४७ प्रमुखकेन्द्रेभ्यः विदेशान् यावत् प्राप्स्यति अभियानम्

विहिप-पक्षेण जन्मशताब्दीवर्षम् एकस्मिन् दिने एकस्मिन् वा आयोजने सीमितं कर्तुम् अपेक्ष्य एतत् संवत्सरव्यापि अभियानं कृतम्। सङ्घटनानुसारं देशस्य ४७ प्रमुखकेन्द्रेषु सहैव जगतः विभिन्नेषु भागेषु कार्यक्रमाः भविष्यन्ति। वैचारिकी-सङ्गोष्ठ्यः, सामाजिक-समरसता-सम्मेलनानि, सेवाप्रवृत्तयश्च अस्य प्रमुखाः भागाः भविष्यन्ति। अस्मिन् काले अशोकसिङ्घलस्य जीवनं कार्याणि च केन्द्रीकृत्य तस्य विचारेषु, सङ्घटनात्मके योगदाने, सामाजिककार्येषु च चर्चा भविष्यति। विहिप-संस्थायाः पक्षतः हिन्दूजागरणम्, सामाजिक-समरसता, सेवा, गोरक्षा, सङ्घटनविस्तारः, मन्दिरसम्बद्धाश्च विषयाः अपि अभियानस्य प्रमुखासु दिशासु स्थापिताः सन्ति।

-----------------------

Hindusthan Samachar / अंशु गुप्ता